ANALYSE

Korpschef Gerard Bouman wil/mag klus niet afmaken

De eerste namen voor de opvolging van Gerard Bouman als korpschef van de Nationale Politie vallen al. Maar het is de vraag of de vervanging van het boegbeeld voldoende is om het vlaggeschip overeind te houden.

Gerard Bouman. Beeld null
Gerard Bouman.

Bouman hield donderdag de eer aan zichzelf, nadat hij onder grote druk was komen te staan vanwege de haperende reorganisatie van het politieapparaat. De politiebonden, die 85 procent van het personeel vertegenwoordigen, zegden meermaals het vertrouwen in hem op. Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) uitte vorige maand scherpe kritiek op het functioneren van de recherche.

In augustus zei Bouman nog tot 2019 te zullen aanblijven, maar nu kondigt hij aan dat het tijd is voor 'een nieuw type leiderschap'. 'Ik heb de afgelopen jaren het schip vlot getrokken en in beweging gezet. De volgende fase vraagt iemand die omzichtiger kan manoeuvreren', zegt Bouwman. 'Daar leent mijn karakter zich niet voor.'

Van der Steur, die het besluit 'moedig' noemt, had een andere lezing. Volgens de minister zou Bouman vertrekken omdat hij de klus 'vanwege zijn naderende pensioen' niet kan afmaken. Bouman ontkent dat. 'Ik loop niet tegen mijn pensioen aan. Dit speelt geen enkele rol.'

Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie. Beeld null
Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie.

Gebreken bij de politie

Bouwman, die eerder hoofdofficier van justitie was en drie jaar lang hoofd van de AIVD, kreeg in 2011 de zware taak 26 regionale korpsen om te smeden tot één Nationale Politie met 65 duizend werknemers. De reorganisatie zou twee jaar in beslag nemen, van 2013 tot 2015. Daarna kreeg de politie nog drie jaar om de nieuwe organisatie te 'harmoniseren en optimaliseren'.

Al in 2014 stapelden de problemen zich op. Het ziekteverzuim steeg, de ict-kosten vielen hoger uit, het vertrouwen in de politietop was tanende en duizenden agenten kwamen in het geweer tegen de nieuwe functies die ze kregen toegewezen.

Nu zegt Bouman hierover: 'We waren te optimistisch over de snelheid waarmee we dingen voor elkaar dachten te krijgen, dat zou ik met de kennis van nu anders hebben gedaan.'

Een 'herijking' door het ministerie leerde deze zomer dat het prestigeproject drie jaar langer gaat duren en twee keer zoveel zal kosten: geen 230 miljoen, maar 460 miljoen euro. De conclusies over de gebreken bij de politie zijn fors: er moet te veel tegelijk gebeuren, het personeel is onzeker, de aansturing hapert en er is binnen de organisatie onvoldoende expertise. Minstens twee van die gebreken - de aansturing en de relatie met het personeel - mag Bouman zich aanrekenen.

Ook de relatie met de kritische - en machtige - politiebonden bereikte dit jaar een dieptepunt. De bonden namen het Bouman kwalijk dat hij weigerde nadrukkelijk zijn steun uit te spreken voor de aanhoudende caoacties. 'De verhouding tussen de korpsleiding en de bonden is nog nooit zo slecht geweest', aldus voorzitter Sanna Eichhorn van politiebond VMHP.

Voorzichtig positief

De bonden reageren voorzichtig positief op het vertrek van de korpschef. Hun kritiek was niet alleen gericht op Bouman; ook de rest van de korpsleiding en Boumans 'loyale staf' zou doof zijn voor de zorgen van het personeel. De vraag is wie nu bereid is zijn hoofd in dat wespennest te steken.

Volgens Han Busker van De Nederlandse Politiebond (NPB) moet Boumans opvolger in elk geval één eigenschap hebben: 'verbindend zijn'. Onder anderen Erik Akerboom, secretaris-generaal van het ministerie van Defensie, en Pieter-Jaap Aalbersberg, baas van de politie in Amsterdam, worden genoemd.

Een toezichthouder vergeleek de vorming van de Nationale Politie onlangs met 'een voertuig, waarvan al rijdende de motor en de banden moeten worden vervangen, zonder dat de snelheid mag verminderen'. Daarmee is het de vraag of Bouman het überhaupt goed had kunnen doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden