Korps Mariniers wacht met smart op missie VN

Bikkels gezocht. Nederland is in afwachting van deelname aan een nieuwe VN-vredesoperatie in Afrika. De militaire voorbereidingen zijn in volle gang, vooruitlopend op een Veiligheidsraadsresolutie en een kabinetsbesluit....

Midden in de Bosnië-oorlog in 1994 gebeurde er iets opmerkelijks in de sector waar een Deens tank-eskadron was gelegerd. De Denen, de vernederingen beu, schoten terug. Een vrouwelijke tankofficier schoot alle beschikbare munitie af op de nabijgelegen Bosnisch-Servische militairen. Toen haar later werd gevraagd naar haar beweegredenen, riep ze uit: 'Maar zij schoten eerst!'

Vijfhonderd mariniers, getraind om met dit soort situaties om te gaan, kunnen spoedig afreizen naar de grensstreek tussen Ethiopië en Eritrea.

Weinig onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht spreken zo tot de verbeelding als het Korps Mariniers, dat de afgelopen tien jaar een nieuw bestaansrecht heeft gevonden in deelname aan vredesoperaties. Ook in de Tweede Kamer zijn ze populair. Dat bleek uit de brede instemming met het besluit van minister De Grave om een derde paraat mariniers bataljon op te richten.

Mariniers zijn lichtbewapende eenheden, die eigenlijk zijn bedoeld voor amfibische operaties. Maar mede door hun zware training in de Schotse hooglanden en Noorwegen kunnen ze onder moeilijke omstandigheden zelfstandig optreden. Volgens de mariniers zelf wordt de 'bikkel' geboren tijdens die oefeningen in Noorwegen - bijvoorbeeld na de traditionele duik in een wak bij min dertig graden Celsius. Anderen houden het erop dat de mariniers profiteren van hun geschiedenis en hun merknaam.

Want terwijl mariniers associaties oproepen met hun verleden als zeesoldaten van admiraal De Ruyter, worden de even trotse rode baretten van de luchtmobiele brigade van de landmacht sinds Srebrenica in defensiekringen gekscherend lichtdebiele brigade genoemd. Hoe onterecht ook, zulke beelden beklijven.

Mariniers waren de afgelopen tien jaar al op uiteenlopende plaatsen te vinden. Het begon bij de hulpverlening aan Koerden in Noord-Irak in 1991, gevolgd door anderhalf jaar inzet in Cambodja, waar een bataljon mariniers het VN-vredesproces moest bewaken.

Een forse dosis geluk kan de mariniers niet worden ontzegd. Terwijl Dutchbat zich in juli 1995 roemloos uit Srebrenica moest terugtrekken, stond een mortiercompagnie van het Korps Mariniers op de berg Igman boven Sarajevo. De mariniers leverden een bijdrage aan de Frans-Brits-Nederlandse 'Rapid Reaction Force', het eerste krachtige West-Europese optreden in Bosnië sinds het begin van de Balkan-crisis in 1990.

Het optreden van het Korps Mariniers bleef bij de VN in New York niet onopgemerkt. Toen de VN dit voorjaar troepen zochten voor een riskante VN-operatie in Sierra Leone, werd de Nederlandse ambassadeur in New York, P. van Walsum, gevraagd of those big and intimidating mariniers beschikbaar waren. Dat waren ze, antwoordde Den Haag, maar níet voor inzet in Sierra Leone.

Het korps is de laatste jaren weinig ingezet en wacht dus met smart op een nieuwe opdracht als die in Eritrea. De ervaring in politiek Den Haag leert immers dat een krijgsmachtonderdeel zijn populariteit in Den Haag alleen behoudt zolang het wordt ingezet bij vredesoperaties.

Waarschijnlijk wordt de VN-operatie in Eritrea ook de vuurdoop voor de oproepbare VN-brigade, de Shirbrig. Die werd begin dit jaar, na vijf jaar overleg, eindelijk inzetbaar. Een marinier, de Nederlandse brigade-generaal P. Cammaert, voert sinds december vorig jaar het bevel. Cammaert was er als commandant met de mariniers al bij in Cambodja en ook tijdens de spannende dagen met de Rapid Reaction Force in Bosnië. Hij behoort tot een nieuwe generatie ervaren commandanten bij de mariniers en de landmacht die zonder stotteren het woord 'sneuvelbereidheid' kunnen uitspreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden