Koortsachtig overleg EU-landen om handelsakkoord Canada te redden

De EU-landen geven zichzelf nog drie dagen om het vrijhandelsakkoord met Canada te redden. België heeft deze extra tijd nodig om de Waalse weerstand tegen het handelsverdrag (CETA) te overwinnen. De Europese handelsministers zijn hoopvol over de kans op succes.

Marc Peeperkorn
Cecilia Malmstrom in gesprek met de Belgische ministervan Buitenlandse zaken Didier Reynders. Beeld anp
Cecilia Malmstrom in gesprek met de Belgische ministervan Buitenlandse zaken Didier Reynders.Beeld anp

'Ik kan me niet voorstellen dat België het struikelblok wordt', verklaarde de Slowaakse minister Ziga dinsdag na afloop van de vergadering met zijn EU-collega's die hij voorzat.

De Belgische minister Reynders zei 'van nature' een optimistisch mens te zijn. Hij waarschuwde de Walen dat als ze dwars blijven liggen, België uiteindelijk bij andere Europese kwesties - als het vragende partij is - de rekening gepresenteerd krijgt. Het Waalse verzet zou slecht zijn voor de reputatie van het land, zowel binnen als buiten de EU.

De extra bijeenkomst van de handelsministers was bedoeld om het handelsverdrag tussen de EU en Canada politiek af te kaarten. Vorige week weigerde het Waalse parlement echter de benodigde goedkeuring, zonder welke Reynders zijn handtekening niet kan zetten. De Walen vrezen dat de vrijhandel met Canada - afschaffen douaneheffingen, openen van de markten voor elkaar - leidt tot minder rechten voor werknemers, lagere standaarden voor milieu en voedselveiligheid en ondermijning van de mensenrechten.

Ondanks intensief overleg de laatste dagen tussen de Waalse regering, de Belgische regering en de Europese Commissie, lag dinsdag een akkoord nog niet binnen handbereik. Het is nu aan de Europese regeringsleiders om donderdag en vrijdag, als ze in Brussel zijn voor hun najaarstop, een politiek akkoord over CETA te bereiken. Lukt dat niet dan wordt de geplande feestelijke ondertekening met de Canadese premier volgende week donderdag afgeblazen. 'De leiders hebben het laatste woord', zei Europees Commissaris Malmström (Handel).

Malmström zei hoopvol te zijn dat het handelsakkoord - waarover vijf jaar is onderhandeld - eind deze week de politieke zegen krijgt van de lidstaten. 'Optimisme is een plicht in dit vak. Maar niets is geregeld tot alles is geregeld.' Ze voorziet grote economische en politieke schade als CETA definitief van tafel gaat. Reynders benadrukte dat '27,6 lidstaten' (27 plus Vlaanderen) akkoord zijn en dat dit grote druk legt op Wallonië.

Peter Ziga. Beeld anp
Peter Ziga.Beeld anp

De Belgische minister hoopt zijn Waalse collega's te overtuigen met nog wat verduidelijkingen in de begeleidende verklaring over het handelsakkoord. Die interpretatie - opgesteld door de lidstaten en Canada - moet zorgen over de effecten van de vrijhandel wegnemen. Malmström betitelde die tekst als 'the best of CETA' maar stelde dat het handelsakkoord zelf (1600 pagina's) niet meer wordt opengebroken.

Tegenstanders van CETA die buiten de vergadering protesteerden, zien die 'verklarende verklaring' juist als een rookgordijn. Door hen ongewenste gevolgen van CETA zouden met verkeerde en vage formuleringen worden toegedekt. De tegenstanders hopen dat uitstel tot afstel leidt, de voorstanders zien de vertraging als schadelijk voor de EU.

Greenpeace-banner voor het gebouw van de Europese Raad. Beeld anp
Greenpeace-banner voor het gebouw van de Europese Raad.Beeld anp

Als de leiders vrijdag akkoord gaan, geeft het Europees Parlement naar verwachting eind dit jaar zijn goedkeuring aan het handelsverdrag. Dat moet vervolgens door alle nationale parlementen worden geratificeerd, een langdurig proces zonder garantie op een goede afloop. Ondertussen wordt het handelsverdrag grotendeels al voorlopig ingevoerd. Malmström verwacht dat de positieve effecten van CETA de parlementen zal overtuigen hun handtekening te zetten.

Antiglobalisten en eurosceptici

De afkeer van handelsverdragen speelt de EU parten. Wordt CETA afgeschoten, dan is dat een klinkende overwinning voor antiglobalisten en eurosceptici. Lees hier het hele artikel. (+)

Wat is CETA?

Canada en 28 EU-lidstaten onderhandelen sinds 2009 over het vrijhandelsakkoord CETA. Door de deal wordt 98 procent van de onderlinge import- en exporttarieven afgeschaft. Ook krijgen bedrijven toegang tot elkaars overheidsopdrachten en worden producten gestandaardiseerd. Hiermee is CETA het meest omvangrijke handelsverdrag van de EU tot nu toe.

Canada behoort tot de 25 belangrijkste handelspartners van Nederland; de landen verhandelen 4,6 miljard euro aan goederen met elkaar (inclusief diensten 7,3 miljard euro). Vanuit Nederland gaan er vooral minerale brandstoffen en chemische producten naar Canada. Omgekeerd komen er vooral machines en vervoermaterieel naar Nederland. Volgens Ploumen kan CETA jaarlijks 600 miljoen tot 1,2 miljard euro extra opbrengen voor Nederland. Op donderdag 27 oktober wordt het verdrag naar verwachting ondertekend. Daarna moet het worden geratificeerd door het Europarlement en de nationale parlementen.

Door: Natalie Righton

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden