Koop nu, betaal in 2000!

Nu genieten van pakweg een vaatwasser en er pas in het volgende millennium voor betalen. Winkeliers in consumentenelektronica en in wit- en bruingoed schreeuwden het in november en december van de daken....

JOS MOERKAMP

De weldoeners achter de uitgestelde betaling zijn financieringsmaatschappijen. Ze blijven op de achtergrond, doordat ze hun marketingpijlen niet rechtstreeks richten op de consument, maar via de middenstander. Die mag van de financieringsmaatschappij de breedbeeldtelevisie of de magnetron aan de klant meegeven, ook als hij geen geld op zak heeft. Wel dient deze klant een contract te ondertekenen, waarmee hij bij de betreffende financieringsmaatschappij een lening aangegaat, tenzij hij voor de afgesproken betalingstermijn over de brug komt.

Tot voor kort ging het bij uitgestelde betaling om respijt voor enkele maanden. Maar vanwege de aanstekelijke slogan 'betaal in 2000' is deze termijn door financieringsmaatschappijen opgerekt tot meer dan een jaar. Winkeliers begrepen de zee-van-tijd-suggestie die van het jaartal 2000 uitgaat en boden de uitgestelde betalingsregeling massaal aan.

Het heeft gewerkt, zo blijkt uit cijfers van Bureau Kredietregistratie in Tiel. In het laatste kwartaal van 1998 groeide het aantal uitgestelde betalingsregelingen met gemiddeld bijna 11 procent. Ten opzichte van 1997 groeide de uitgestelde betaling met bijna 36 procent.

Voor de winkelier biedt de uitgestelde betaling voordelen. Hij krijgt zijn geld niet van de klant, maar van de financieringsmaatschappij. Die houdt overigens wel een percentage van het aankoopbedrag in, maar dat heeft de winkelier ervoor over. Hij hoopt dat bedrag te compenseren door een hogere omzet. In de eerste plaats kopen consumenten eerder als ze er niet direct voor hoeven te betalen. In de tweede plaats creëert de winkelier een directere binding met de klant. De financieringsmaatschappij verstrekt een zogenaamde private label-kaart. Dat is een stukje plastic dat het midden houdt tussen een vaste klantenkaart en een creditcard. Met deze kaart kan de consument ook andere aankopen doen bij de betreffende winkelier.

Voor de klant heeft uitgestelde betaling ook aantrekkelijke kanten. Hij hoeft niet nog een jaar verlekkerd langs de etalages te lopen voor hij genoeg heeft gespaard om het begeerde product te kunnen aanschaffen. De financieringsmaatschappijen zeggen dat hun klanten doorgaans tijdig betalen. 'De meeste consumenten gaan gecalculeerd met de uitgestelde betaling om', zegt Ruud Kolijn, algemeen directeur van Comfort Card, een financieringsmaatschappij die het product in de jaren tachtig op de markt bracht.

De vraag is dan wat de financieringsmaatschappij er beter van wordt. 'Heel eenvoudig', verklaart Ies Korpershoek, algemeen directeur van PrimeLine en tot drie jaar geleden de motor achter Comfort Card. PrimeLine is onderdeel van de SNS Reaal Groep en is met 400 duizend kaarthouders de op een na grootste leverancier van het product uitgestelde betaling. 'Een aantal klanten komt het niet uit om binnen de afgesproken termijn de rekening te voldoen. Het openstaande bedrag gaan ze aflossen. Met rente.'

De financieringsmaatschappijen moeten het dus hebben van minder calculerende consumenten. Van hen die het komend jaar vergeten geld opzij te leggen en van hen die dat niet kunnen. Na het verstrijken van de uitgestelde betalingstermijn - veelal de eerste week van 2000 - wordt hun uitstaande rekening omgezet in een doorlopend krediet. Daarover wordt de maximaal toegestane rente berekend. Een voorbeeld. Koop met uitgestelde betaling een pc ter waarde van drieduizend gulden. Leg maandelijks 250 gulden apart en er is op maandag 3 januari 2000 niets aan de hand. Lukt dat niet, dan wordt het uitstaande bedrag omgezet in een doorlopend krediet, met een effectieve jaarrente van 16,6 procent.

Nu verstrekken financieringsmaatschappijen natuurlijk ook rechtstreeks doorlopende kredieten. Zo ook PrimeLine. Een telefoontje levert op dat over zo'n doorlopend krediet geen 16,6, maar 10,9 procent rente moet worden betaald. 'Het risico van fraude met uitgestelde betalingsregelingen is aanzienlijk groter dan bij een rechtstreeks doorlopend krediet', legt Korpershoek uit.

Wat denkt moederbank SNS van dergelijke rentetarieven? In een reclametekst voor het doorlopend kredietproduct dat de bank zelf verstrekt, wordt dochter PrimeLine indirect de les gelezen: 'Geld lenen kunt u bijna overal', schrijft SNS. 'Vooral als u bereid bent om een hoge rente te betalen. De kunst is een lening te vinden die past bij uw eigen wensen en mogelijkheden èn die niet teveel rente kost.' Bij SNS wordt over een doorlopend krediet tot vijfduizend gulden 10,3 procent rente betaald.

Al met al is uitgestelde betaling een prachtige regeling, zolang de klant zijn betalingsverplichting tijdig nakomt. Wanneer alle klanten dat echter zouden doen, zou de regeling niet bestaan. Door het uitstel op te rekken tot een jaar lopen financieringsmaatschappijen wel het risico dat meer klanten het totaalbedrag op tijd bij elkaar sparen. 'Wij weten nog niet of we hier wel zoveel beter van worden', zegt Kolijn van Comfort Card.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden