Koop een kikker op Mott Street

‘Accomplice: New York’ regelt het: een heuse maffiatrip door de stad. We moeten een gangsterbende helpen het land te ontvluchten....

Leen Vervaeke

‘In South Street Seaport ligt een rode boot. Daarnaast is een visrestaurant. Kom daarheen om 13 uur. Geen minuut vroeger, en geen minuut later.’

Met die boodschap – op mijn voicemail ingesproken door een lage, rauwe mannenstem – begint de gidstocht door New York, waarvoor ik me een week eerder heb ingeschreven. Plaats van afspraak zou per voicemail meegedeeld worden, lieten de organisatoren toen weten.

‘Absolute geheimhouding is vereist. Sla daarom na deze boodschap met een hamer op je telefoon en gooi de stukjes in de Hudson River. Of druk op delete.’

Nu is er dus een voicemail, en wel een erg mysterieuze. Want mysterie is het handelsmerk van de gidstochten van Accomplice: New York (‘Medeplichtige: New York’). Zelfs wat de tochten precies inhouden, is raadselachtig. ‘Het is gedeeltelijk spel, gedeeltelijk theater, gedeeltelijk gidstocht’, luidt de vage beschrijving op de website van ‘Accomplice’. ‘Een totaal nieuwe manier om New York City te verkennen.’ Concreter willen de organisatoren niet worden, want: ‘Hoe minder je weet, hoe meer je van de tocht zult genieten.’

Op naar het visrestaurant naast de rode boot in South Street Seaport, een historische wijk in het zuiden van Manhattan. Stipt om 13 uur troept daar een dozijn toeristen samen – een vriendengroepje uit Staten Island, een stel uit Boston met wat schoonfamilie, een man uit Puerto Rico. Plots duikt een karikaturaal maffiamannetje op, inclusief Italiaans accent, zwart pak en zonnebril: Louie, de contactpersoon van Accomplice. ‘Jij komt me bekend voor’, begroet hij de Puerto Ricaanse toerist. ‘Hebben wij ooit in dezelfde bajes gezeten?’

Op gedempte toon en achterdochtig om zich heen kijkend legt Louie uit waarom we hier samen zijn: we moeten een gangsterbende helpen het land te ontvluchten. Hoe? Dat zullen we onderweg wel merken.

De toeristen giechelen, maar Louie is bloedserieus. Telkens als iemand het groepje voorbijkomt, schakelt hij snel over naar een luchtig onderwerp. ‘Mooi weer vandaag.’ Pas als de voorbijgangers uit het zicht verdwenen zijn, gaat hij verder. We moeten ons onopvallend gedragen, zegt hij. Onze vermomming als onschuldige toeristen vindt hij meesterlijk.

Louie geeft ons een bruine envelop, en blauwe petjes om de toeristische vermomming te vervolmaken. Hij laat ons elk een waiver ondertekenen – het blijft ten slotte claimland Amerika – en knipoogt: ‘De organisatie is niet aansprakelijk als je door de knieën wordt geschoten.’ Dan loopt hij weg, even plotseling als hij is gekomen. Beduusd kijken de toeristen elkaar aan. Wat nu?

We maken de envelop open, en vinden daar de eerste aanwijzing in een lange reeks van opdrachten, raadsels, hints, in codetaal opgestelde brieven en sleutels. Daarmee worden we van de ene naar de andere plek geleid, door China Town, Little Italy, Soho en Lower East Side. Daarmee ontmoeten we ook de ene na de andere gangster, gespeeld door acteurs, al weten we nooit zeker of het nu acteurs of gewoon toevallige passanten zijn.

Vaag? De charme van de Accomplice-tour ligt vooral in het verrassingseffect. Niets is wat het op het eerste gezicht lijkt. De sigaret die de Amerikaanse toeriste Brandi onderweg krijgt toegestopt, is eigenlijk een opgerold stratenplan. De Chinese wens in een gelukskoekje blijkt na vertaling (door een Chinese Amerikaan die we op straat aanspreken) een opdracht: ‘Koop een kikker op 129 Mott Street.’

Een onbegrijpelijke opdracht, tot we midden in China Town het winkeltje aantreffen. De kleine ruimte staat vol emmers en manden met levende vissen en kikkers. Een kikker kost er drie dollar, en wordt ‘verpakt’ in een plastic draagtasje. ‘Oh my god, it’s alive’, reageert Brandi met een mengeling van walging en verrukking. ‘Let op dat hij niet stikt.’

Juist de kikkerwinkel was de aanleiding om met Accomplice te beginnen, zegt Betsy Sufott. Samen met haar broer Tom Salamon is zij de bedenker en organisator van de gidstochten, die vier maal per dag, drie dagen per week plaatsvinden.

‘Een paar jaar geleden deden Tom en ik een wandeling met een gids door China Town’, zegt Sufott. ‘De gids toonde dit winkeltje en vertelde dat je er levende kikkers kon kopen. Toen dachten we allebei dat het nog leuker zou zijn als je dat niet van een gids zou horen, maar als je het zelf zou ontdekken. Maar dan zou er een reden moeten zijn om daar te komen.’

Broer en zus bedachten een scenario (‘help de maffia’), huurden zeven acteurs in om gangsters te spelen, en creëerden een gids- annex zoektocht die toeristen op allerlei bijzondere plekjes brengt. Niet omdat een gids hen gezegd heeft dat er iets te zien is, maar omdat ze een opdracht hebben uit te voeren.

Het leuke is, vindt Tom Salamon, dat de toeristen de acteurs niet herkennen, maar de acteurs de toeristen wel, dankzij de blauwe petjes. Zo weten de toeristen nooit zeker of ze met een acteur of met een gewone New Yorker te maken hebben. Dat leidt tot interactie met echte New Yorkers, en soms tot hilarische misverstanden. Zo leverde een groepje toeristen hun kikker ooit af bij een priester, waarvan zij dachten dat hij acteur was.

In een restaurant in Little Italy, waar we een boodschap moeten doorgeven, benadert toeriste Brandi een verdacht uitziende ober. De man houdt vol dat hij van geen boodschap weet – ‘ik wil gewoon weten met hoeveel personen u wilt dineren’ – maar dat hoort volgens Brandi bij zijn toneelspel. Tot een man met een duidelijk valse snor en overdreven Russisch accent haar aanspreekt. Oeps, die ober is toch een echte ober.

De Rus leidt ons stiekem via de keuken (want ‘de politie staat op de uitkijk’) naar een zaaltje in het restaurant, waar we enkele traditionele hapjes krijgen. Met zijn kleurrijk gestucte muren en met fresco’s beschilderd plafond is het eettentje typerend voor Little Italy. En dat is uiteindelijk de bedoeling van Accomplice: bekende en minder bekende bezienswaardigheden zien, en authentieke barretjes, winkels en restaurants bezoeken.

De aanpak is succesvol. Volgend seizoen begint Accomplice met een sequel in een ander deel van de stad, en er zijn plannen om in de nabije toekomst uit te breiden naar Chicago en Boston. De droom van de organisatoren is om ooit Accomplice-tours te doen in Amsterdam. ‘Niet met maffia, maar met drugs en prostitutie.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden