Koolstof is niet direct leven

VAN ONZE VERSLAGGEVER GOVERT SCHILLING

AMSTERDAM - De Amerikaanse Marswagen Curiosity landt pas in augustus op de rode planeet, maar de eerste party pooper heeft zich al gemeld. Volgens Andrew Steele van het Carnegie Institution for Science in Washington kan de champagne dicht blijven als Curiosity straks organische macromoleculen aantreft. De koolstofrijke ketens hebben geen biologische oorsprong en wijzen dus niet per se op het bestaan van Marsbacteriën in het geologische verleden van de planeet.

Steele en zijn collega's bestudeerden elf meteorieten waarvan vaststaat dat ze afkomstig zijn van Mars - dat blijkt onder meer uit de samenstelling van gasinsluitsels. Bij kosmische inslagen op Mars zijn de stenen de ruimte in geslingerd en na verloop van tijd als meteorieten op aarde terechtgekomen. Tien van de elf onderzochte Marsmeteorieten bevatten koolstofrijke macromoleculen, waaronder in een enkel geval zelfs polycyclische aromatische koolwaterstoffen.

In een artikel dat donderdag gepubliceerd is op SciencExpress laten Steele en zijn collega's zien dat het hier niet om aardse verontreinigingen gaat, zoals eerder is gesuggereerd. Zeker in het geval van de Tissintmeteoriet is dat onmogelijk: die kwam pas in juli 2011 in Marokko terecht. Maar ook bij de andere Marsmeteorieten staat nu vast dat de koolstofketens echt van Mars afkomstig zijn.

Het zijn echter niet de biologische resten van Marsbacteriën, aldus de onderzoekers. De macromoleculen liggen ingebed in gekristalliseerde mineralen die een vulkanische oorsprong hebben. Uit de leeftijden van de meteorieten (tussen 0,2- en 4,2 miljard jaar oud) blijkt dat er gedurende het grootste deel van de geologische geschiedenis van Mars langs deze weg gereduceerde (waterstofrijke) organische macromoleculen zijn ontstaan.

In een tweede artikel, in American Mineralogist, meldt het team de ontdekking van grafiet in de beroemde Marsmeteoriet ALH84001. Die zorgde zestien jaar geleden voor opschudding, toen NASA-geologen er magnetietrijke carbonaatbolletjes en mogelijke nanofossielen in aantroffen. Steele liet eerder al zien dat ook daar een niet-biologische verklaring voor is, vooropgesteld dat er gekristalliseerd koolstof (grafiet) in het gesteente voorkomt. Dat blijkt nu dus inderdaad het geval te zijn.

Curiosity moet op 5 augustus een zachte landing maken in de grote Marskrater Gale, en gaat daar onderzoek doen naar de potentiële bewoonbaarheid van Mars in de loop van de geologische geschiedenis. De Marswagen heeft gevoelige apparatuur aan boord om de samenstelling van de Marsbodem in kaart te brengen. Maar, waarschuwen Steele en zijn collega's, zelfs als Curiosity polycyclische aromatische koolwaterstoffen vindt, dan gaat het waarschijnlijk om niet-biologisch materiaal.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden