Koninklijke trein voor vier minuten van stal

Een van de voorrechten van koning Willem-Alexander is dat hij kan beschikken over allerlei vormen van vervoer. Er is een vliegtuig, de KBX, er zijn tientallen rijtuigen, hofauto's en er is een koninklijke bus. Bij Sail kwam hij langs in het zeiljacht De Groene Draeck en er is zelfs een koninklijke sloep, nu in restauratie.

Beeld ANP

Het vervoermiddel dat vaak wordt vergeten, is de koninklijke trein. De SR 10 rijdt dan ook maar zelden: 34 ritten in 22 jaar. Vanmiddag is hij even te zien, tijdens een ritje van Den Haag Hollands Spoor naar Den Haag Centraal. Het is ter gelegenheid van de feestelijke opening van een tentoonstelling over koning Willem I in het Nationaal Archief, dat pal naast Den Haag Centraal ligt.

Trein is een groot woord voor wat in feite een treinstel is. Het is een salonrijtuig dat tussen 1991 en 1993 is gebouwd bij de Nederlandse Spoorwegen, waar de trein ook in beheer is. Het rijtuig heeft een salon met een vergadertafel, zes stoelen, twee slaapkamers en een keukentje. Van buiten is de trein donkerblauw met geel, met een kroontje op de zijkanten.

Staatsbezoeken

Koningin Beatrix gebruikte hem een keer op Koninginnedag, in 1999, toen ze ermee in Houten arriveerde. Een jaar eerder, bij de viering van haar 60ste verjaardag, vervoerde ze er haar gasten mee tussen Amsterdam en Apeldoorn. President Gül van Turkije mocht drie jaar geleden met de trein naar de Floriade in Venlo. En vlak voor zijn inhuldiging in 2013 reisde Willem-Alexander met zijn gezin met de trein naar de wintersport in Lech.

Dat deden zijn grootouders Juliana en Bernhard ook vaak, maar dan met de voorloper van de huidige trein. Die bestond uit twee delen, een salonrijtuig en een volgrijtuig. Ze waren vaker in gebruik, bijvoorbeeld bij inkomende staatsbezoeken. De trein die koningin Wilhelmina daarvoor tot haar beschikking had, ging in de Tweede Wereldoorlog verloren.

'Vliegende ijzerbanen'

Koning Willem I (1815-1840) had nog geen trein, maar was wel een pleitbezorger van het spoor. In het standaardwerk Majesteit, uw trein staat gereed! haalt G.F. van Reeuwijk een stemming aan in de Tweede Kamer, op 2 april 1838. Het parlement was in grote meerderheid tegen het regeringsvoorstel om een spoorlijn Amsterdam-Utrecht-Arnhem aan te leggen. De Kamerleden achtte de 'vliegende ijzerbanen' niet nodig, tot verdriet van koning-koopman Willem I, die zich met wegen, kanalen en rails sterk maakte voor een betere infrastructuur.

Dat is tegelijk de link tussen de huidige trein en de eerste koning, aan wie het Nationaal Archief dus een expositie wijdt. Bij de opening is het overigens niet koning Willem-Alexander die uit de trein stapt, maar een ander lid van de regering, cultuurminister Jet Bussemaker. Want net als de KBX, dat officieel 'regeringsvliegtuig' is, is ook de koninklijke trein tevens 'regeringstrein'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden