Koninklijke rijmpjes

Morgen gaat onze troonopvolger Willem-Alexander trouwen. Ongeveer de hele Nederlandse samenleving houdt zich bezig met het Huwelijk. Een prachtige afspiegeling van die bemoeienissen vormen de kinderboeken die het koninklijk huwelijk als thema hebben....

Een vriendinnetje voor prinsje Alexander is een klein prentenboekje voor kleuters. De tekst bestaat uit Dick Bruna-achtige rijmpjes, compleet met zinnen die soms nét niet lekker lopen. Verteld wordt over prinsje Alexander die wil dat er iemand komt spelen. 'Wil je Jaap of Joris vragen, Bastiaan of Pieter-Jan?', vraagt moeder. 'Wie wil je het liefste?/ denk maar even heel goed na/ en dan roept Alexander vrolijk:/ ik weet het - ik wil Máxima!'

Het prinsje en zijn vriendinnetje gaan spelen op zolder: koning en koningin. Na een hele middag spelen bedenkt Alexander dat hij Máxima wil leren schaatsen. 'En dan schaatst hij op de vijver/ van het koninklijk paleis/ maar na zeven rondjes draaien/ valt hij keihard op het ijs./ Au, schreeuwt prinsje Alexander/ dat is wel ontzettend stom!/ Máxima zegt lachend: ja zeg,/ dat was wél een beetje dom.'

Achterop het boekje staat dan ook: 'Sprookjes worden elke dag verzonnen, het zijn er vast miljoenen bij elkaar. Sprookjes zullen altijd sprookjes blijven, alleen dit kleine sprookje - dát is waar.' De illustraties zijn wat braaf, maar wel grappig. Het valt in de smaak, want er is nu al een zesde druk.

Voor de wat grotere kinderen is er Ja, ik wil - Koninklijke huwelijken. Het is een informatief boek over vierhonderd jaar Oranje-huwelijken. Gelukkig niet zo hypermodern vormgegeven met kadertjes en schreeuwerige kleuren, maar een gewoon prettig lopende tekst met op iedere pagina een leuke illustratie. Ook in de teksten die gaan over het verleden, wordt steeds verband gelegd met de moderne tijd.

Bijvoorbeeld hoe prins René van Chalon het prinsdom van Orange erfde, en dat daarom oranje de nationale kleur is geworden. En hoe de hofdichter Marnix van Sint Aldegonde een lang gedicht maakte voor Willem van Oranje, als troost omdat het hem niet gelukt was Alva te verslaan, en dat dat Wilhelmus ons volkslied is geworden. Na de strijd tegen de Spanjaarden, de geschiedenis van de stadhouders, het uitroepen van de Bataafse Republiek en de komst van koning Willem I volgt een lesje staatsinrichting.

Ook wordt duidelijk uitgelegd dat koningen en koninginnen niet zomaar kunnen trouwen met wie ze willen. Dat vroeger koninklijk bloed en een hervormd geloof een vereiste waren en dat koning Willem I afstand deed van de troon om met een Belgische katholieke gravin te kunnen trouwen. Ook staat er een stukje in over de protesten tegen het huwelijk van Claus en Beatrix. Maar 'de demonstranten waren in de minderheid en het Nederlandse volk sloot prins Claus uiteindelijk in zijn hart', staat er trouwhartig bij.

Ook constateert de schrijver opgelucht dat Willem-Alexander en Máxima duidelijk heel verliefd zijn op elkaar. 'Dat kun je gewoon zien als ze ergens in het openbaar verschijnen.' Zo democratisch als we zijn: ook in dit kinderboek wordt uitgelegd wat de haken en ogen zijn aan dit huwelijk in verband met de vader van Máxima.

'Van al die moorden wist hij niets', zei hij. 'Maar in Nederland geloven veel mensen dat niet. (. . .) Voor Máxima vond men het wel zielig.' Een compleet boekje dus, objectief, vrolijk en vriendelijk en met overtuigende illustraties van Marian Latour.

Typisch Nederlands is het boekje Een geur van verlangen, een pamflet vol boosheid over het aanstaande huwelijk. Simen de Jong is coördinator geweest van de staatscommissie die verantwoordelijk was voor de opvang en begeleiding van de vluchtelingen uit Argentinië. Slachtoffers van het Argentijnse regime (1976-'83) werden door de Nederlandse overheid uitgenodigd naar Nederland te komen. 'Zij hebben tot in de huidige generatie last van de gevolgen van de martelingen', verklaart hij. Daarom schreef De Jong deze parabel voor jong en oud, waarvan de baten gaan naar het Nationaal geschenk voor de mensenrechtenorganisaties in Argentinië.

De Jong laat een muis, Aagje, en een slak, Croma, de hoofdrol spelen in de parabel. Deze twee dieren gaan op de vlucht en belanden onder de tafel bij Bruinlaars (Zorreguieta) en Groenlaars (Willem-Alexander). Hij laat zijn muis Aagje getuige zijn van toiletbezoek van Bruinlaars en later van Groenlaars. Bruinlaars zingt erover dat deze jongeman hem blauw bloed gaat schenken. De Jong fantaseerde hoe deze twee mannen met elkaar hebben gesproken: neerbuigend over medemensen, platvloers.

De uitgever meldt in een begeleidende brief dat de schrijver met dit boekje hoopte zijn persoonlijke verdriet te verwerken. Het was beter geweest als De Jong in een essay had gezegd wat hij te zeggen heeft, over de vreselijke verhalen die de vluchtelingen hem verteld hebben. Nu hij dit alles heeft omgezet in de onhandig geschreven parabel, werkt het averechts. In deze vorm, vol rancuneuze fantasieën, is het boekje niet interessant. Niet voor oud en voor jong al zeker niet. Als je sympathiseert met De Jongs ideeën kun je ook gewoon geld overmaken voor het alternatieve geschenk.

'Wat doen ze nu als de prins homo is?', vroeg de 10-jarige Bart. Typische vraag van een Nederlands kind.

Het antwoord is voorhanden: een prachtig prentenboek, al enige tijd verkrijgbaar. Koning en Koning gaat over een prins die maar geen geschikte prinses kan vinden. Tot zijn oog valt op de broer van prinses Madelief: prins Heerlijk. Het was liefde op het eerste gezicht. Ze trouwen onder grote belangstelling. Hoe het dan moet met de erfopvolging, vroeg Bart zich nog niet af. Daar komt vast ook nog wel eens een kinderboek over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden