Koningin

De speelfilm Majesteit is moeilijk te verdragen. Dat komt door de scenario-schrijver, die zijn particuliere opvatting over de tragiek van Beatrix (een gevangene, ze lijkt machtig maar is onmachtig) aan zijn hoofdpersoon opdringt. Geen moment krijgen we Beatrix te zien; wel een dappere actrice die aannemelijk moet maken dat de koningin overweegt een tegendraadse troonrede uit te spreken.

Ondankbare opgave. Alleen al omdat het ondenkbaar is. Het gegeven neigt naar satire, kunst die zich terugtrekt in ginnegappende kleinkunst, die het in Nederland gemeenlijk goed doet omdat we meestal niet weten hoe 'een hooggeplaatst persoon' (Gerard Reve) anders te benaderen.


Beatrix zou óók wel een privé-leven willen, denkt de maker van Majesteit. Dat lijkt een vanzelfsprekendheid. Toch gaat dat niet voor iedereen op.


Dit jaar verscheen Een vrouw om achterna te reizen, waarin Annemarie Oster terugblikt op het leven van haar moeder, de ooit gevierde actrice Ank van der Moer (1912-1983). Die genoot van spelen, van protocol, een ingestudeerde rol ten tonele voeren, woorden door anderen bedacht en door haar gebracht. Ze gruwde van de gedachte dat ze 's avonds laat de schouwburg weer uit moest, terug het zogenaamde gewone leven in.


Het liefst had ze geen privé-leven gehad. Gevangen zitten in een rol, daar bloeide Van der Moer van op.


Oster heeft goed naar haar moeder gekeken. De roem en de teloorgang van de carrière tekent ze gevoelig en geestig op. In het perfecte hoofdstukje 'De koningin van het Leidseplein' beschrijft ze hoe haar moeder ook in dat wandelingetje over het hoofdstedelijke plein een vorstelijke allure kon leggen. Buiten begon het spelen al. Na de Actie Tomaat speelde ze in Oidipous, Oidipous (1972) van Harry Mulisch. Het kon haar niets schelen of het stuk haar aansprak, 'zolang er maar iets te spelen viel'.


Vermoedelijk vindt Oster dat toneelstuk niets. Maar ze onthoudt zich van een oordeel. Het gaat haar om haar moeder. En dit nu is precies wat de film Majesteit ontbeert: overgeërfde adeldom.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden