KoninginEmmy

'Het leven zou zonder verlies en verdriet maar weinig voorstellen.' Countrykoningin Emmylou Harris over haar prachtig troostrijke nieuwe album.

'Ziezo, en nu die man van die Nederlandse krant,' zegt Emmylou Harris tegen het meisje van haar platenlabel, terwijl ze glimlachend een studio in het Londense BBC-gebouw uit komt lopen. 'Is hij er al?'


Ja, hij is er al. Hij zit netjes op zijn beurt te wachten in de hal. Harris heeft zojuist op tv (in het programma Breakfast) en radio (Woman's Hour) over haar nieuwe album Hard Bargain verteld. Ze praat graag verder, maar dan wel met een kop thee.


Naar de kantine dan maar, waar de inmiddels 64-jarige koningin van country en americana nauwelijks opvalt met haar brilletje, bijeengebonden haar en onopvallende kleding.


Terwijl ze haar thee prepareert ('ik ben een zoetekauw', dus extra veel suiker) praat ze al over Hard Bargain: dat ze zo veel inspiratie had, dat de liedjes zo makkelijk kwamen, dat de opnamen zo relaxed verliepen en dat dat alles te maken had met het feit dat ze het album opnam met slechts twee muzikanten: gitarist en producer Jay Joyce en multi-instrumentalist Giles Reaves.


'Daardoor konden we heel efficiënt werken', zegt ze. 'Daar komt bij dat voor de opnamen alles af was: elf eigen liedjes, twee covers, ik wist precies wat ik op de plaat wilde hebben, had geen reservemateriaal. We klaarden de hele klus in een maand. Zo snel heb ik nooit eerder een album opgenomen.'


Het gaat goed met Harris, al was het maar omdat ze, een jaar na het verschijnen van haar vorige album All I Intended To Be (2008), voor het eerst oma werd: 'Een trotse single grandma, zoals ik ook een trotse single mom was.'


Kleindochter Prudence kwam precies in een periode waarin ze niet op tournee was, zodat ze de eerste maanden van heel dichtbij kon meebeleven. 'Mooier bestaat niet,' zegt ze, en ze wijst erop dat het lied Goodnight Old World een soort slaapliedje is. Voor Prudence.


Toch is het mooie Hard Bargain (de titelsong is een opvallend gekozen cover van de Canadees Ron Sexsmith) qua thematiek een typische Harris-plaat: verlies en verdriet, daar draait het bij haar toch meestal op uit, maar altijd op een warme, troostrijke toon. Woede en bitterheid lijken haar vreemd te zijn. New Orleans is zelfs een feestelijke stamper, over de waardigheid van een stad die orkaan Katrina én de desinteresse van de regering overleefde.


'Ik vind het geen somber album,' zegt ze, al gaan drie van de elf 'eigen' songs op Hard Bargain over mensen die op tragische wijze (en bovendien te jong) stierven: vriendin en collega-singer/songwriter Kate McGarrigle (in 2010 overleden aan kanker), het jongetje Emmett Till (die in 1955 het slachtoffer werd van een haast mythische racistische moord). En, hoe kan het anders: Gram Parsons, Harris in 1973 gestorven mentor, inspirator en wellicht grote liefde met wie ze nooit een echte relatie kon hebben.


'De moord op Emmett herinner ik me wel, maar ik was een meisje van 8: het was abstract. De dood van Gram zette mijn leven totaal op zijn kop, op een leeftijd dat de dood nog niet zo dichtbij hoort te komen. Maar dat verandert. De laatste jaren hoort de dood erbij: mijn vader, kennissen, Kate. En toch: al die liedjes gaan over het leven, dat zonder verlies en verdriet maar weinig zou voorstellen. Het leven! Dat kan nooit een treurig thema zijn.'


Vijftien jaar geleden is het nu dat Wrecking Ball (1996) verscheen, het album dat geldt als beslissend voor haar sololoopbaan. Het was goeddeels gevuld met songs van anderen, zoals haar meeste platen tot op dat moment, maar wat betreft ritmiek en sound maakte Emmylou Harris, aan de hand van producer Daniel Lanois, de stap van country naar een vorm van alternatieve americana die ook een groot, jonger rockpubliek aansprak.


'Na Wrecking Ball durfde ik eindelijk écht singer/songwriter te worden,' zegt Harris, die op drie van de vier sindsdien verschenen albums vrijwel alle songs zelf schreef.


'Het was een wedergeboorte, ik leerde mijn eigen stem opnieuw kennen. Wrecking Ball en het album erna, Red Dirt Girl, schonken me iets dat ik daarvoor nooit echt had: zelfvertrouwen. Ik had plotseling het gevoel dat ik wist hoe je een álbum maakt.'


Een 'hardwerkende meid uit Alabama' was ze altijd al, zegt ze. Daar heeft het nooit aan gelegen. 'Maar ik was ook bang, onzeker, te lief. Vanaf Wrecking Ball heb ik mezelf verbaasd. Ook nu weer. Toen ik ging schrijven voor Hard Bargain merkte ik dat ik niet meer bang was dat de muze me in de steek zou laten. De doodsangst dat er niets uit zou komen, was weg. Voor het eerst. Door dat soort dingen voelt deze single oma zich nu jonger dan twintig jaar geleden, eerlijk gezegd.'


Emmylou Harris: Hard Bargain Nonesuch/Warner. Live: Carré, Amsterdam, 3 juni (kaartverkoop loopt).


De schrijver van titelsong Hard Bargain, Ron Sexsmith, speelt zondag in People's Place, Amsterdam (uitverkocht).


------------------


PARSONS PROJECTS

38 jaar na zijn dood duikt hij nog vaak op in Emmylou Harris' leven en werk: de jonggestorven Gram Parsons (1946-1973), voormalig bandlid van The Byrds en The Flying Burrito Brothers, postuum uitgegroeid tot icoon van de countryrock.


Ze ontmoetten elkaar in 1972, Harris zong mee op Parsons solodebuut Grievous Angel (1973) en ging met hem mee op tournee. In september 1973 overleed Parsons, niet veel meer dan een jaar na hun eerste ontmoeting, in de Californische woestijn bij Joshua Tree, aan een overdosis morfine en alcohol.


Parsons gaf Harris het zelfvertrouwen en de inspiratie om door te gaan als muzikant. Ze hielden intens van elkaar, waren vast en zeker verliefd, maar Harris heeft altijd beweerd dat ze nooit geliefden waren. Hun hartverscheurende liefdesduetten werden wereldberoemd (Love Hurts voorop), ze nam als soloartieste veel Parsons-liedjes op en ze schreef ook over hem. The Road, op het nieuwe album Hard Bargain, is vast niet het laatste, en zeker niet het eerste.


----------------


'Van al mijn Gram-liedjes is dit het eerste dat, behalve over hem, vooral ook over míj gaat,' zegt Harris over The Road, het schitterende openingsnummer van Hard Bargain, dat misschien wel het mooiste nummer is dat ze sinds Boulder To Birmingham over hem schreef.


Het conceptalbum The Ballad Of Sally Rose (1985) gaat geheel over Emmylou ('Sally') en Gram ('The Singer'). Harris elfde soloalbum is het eerste dat meer dan twee van haar eigen liedjes bevat: ze schreef het album met haar toenmalige echtgenoot Paul Kennerley. White Line is de sleutelsingle.


Het album Pieces Of The Sky (1975) is Harris solodebuut wanneer je het obscure folk-album Gliding Bird (1969) even niet meetelt. Boulder To Birmingham (geschreven met Bill Danoff) is de enige eigen compositie op het album en nog altijd haar vaakst gedraaide lied.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden