Koning stelt hoop in Duitstalige Belg

De onbekendste minister-president in België is die van de Duitstalige Gemeenschap, het lapje grond bezuiden het Drielandenpunt bij Vaals. Toch moet Karl Heinz-Lambertz (Parti Socialiste) voor 31 juli een uitweg zoeken voor de Belgische crisis....

Die opdracht kreeg hij van koning Albert II, samen met een oud-minister-president van het Brussels gewest (de Franstalige liberaal François-Xavier de Donnéa) en een oud-Kamervoorzitter uit Wallonië (de Franstalige christen-democraat en europarlementariër Raymond Langendries).

Voelen de Vlamingen zich gepasseerd voor deze koninklijke opdracht? Integendeel. Ze vinden dat het nu aan de Franstaligen is om hun nek uit te steken. Intussen blijft de Vlaamse christen-democraat Yves Leterme wel aan als premier. De vorst heeft diens ontslag geweigerd.

Karl-Heinz Lambertz stond tot dusverre als minister-president van de 73 duizend Duitstaligen ver van het geruzie af. Hij moet zich doorgaans enkel verantwoorden voor het 25-koppige parlement van de Deutschsprachige Gemeinschaft (DG).

De DG is geen gewest zoals Vlaanderen, Wallonië en Brussel, maar een van de drie gemeenschappen. Die zijn bevoegd voor onder meer cultuur, media en onderwijs. Territoriaal valt de DG onder het Waalse gewest. In Vlaanderen vallen gewest en gemeenschap samen onder één regering.

‘We leven hier discreet en bescheiden’, zei Lambertz vorig jaar in de Volkskrant. In een notendop vertelde hij de bewogen geschiedenis van zijn regio. Ingelijfd door de Kelten, de Romeinen, de Franken, de Karolingers, de Bourgondiërs en de Habsburgers, onder bestuur van de Fransen en daarna behorend tot Pruisen. Het Verdrag van Versailles, na de Eerste Wereldoorlog, wees het gebied toe aan België. In de jaren twintig werden de ‘Oostkantons’ een integraal deel van het land. Maar in de Tweede Wereldoorlog lijfde Adolf Hitler ze in. Sinds 1945 is het weer Belgisch.

Dat verklaart hoe de DG aan haar verregaande autonomie kwam. Bij de vijf vorige staatshervormingen, vanaf het vastleggen van de taalgrens in 1963, kregen de Duitstaligen net als de Frans- en de Nederlandstaligen steeds meer zelfstandigheid. ‘Elke autonomie voor onze grote broers, geldt ook voor ons. Zo zijn wij het kleinste wetgevende gebied van de EU geworden’, aldus Lambertz.

De Duitstaligen worden de laatste echte Belgen genoemd. Wat als het land ooit zou barsten? ‘Theoretisch kunnen we verder als zelfstandige staat. Dan zijn we nog groter dan Liechtenstein. We zouden een statuut kunnen krijgen bij Wallonië, of ons aansluiten bij Nederland, Duitsland of Luxemburg. Maar wij zijn de laatsten die zulke scenario’s wensen. Wij hebben België het hardst nodig. Maar we zijn volwassen en creatief genoeg om ons lot in eigen handen te nemen, als het nodig is.’

Er valt in Vlaanderen vooral scepsis te beluisteren over de kansen van de Waal, de Brusselaar en de Duitstalige Belg. ‘Dit is de laatste poging, denk ik’, zegt voorzitter Bart De Wever van de separatistische N-VA (Nieuw-Vlaamse Alliantie), die gelieerd is aan de christen-democraten (CD & V) van Leterme. ‘De koning heeft gezegd: op 1 augustus zeggen de Franstaligen hoe zij het zien. Dan gaan wij akkoord, of anders is het afgelopen.’

Maar wat ‘afgelopen’ betekent, houdt De Wever in het vage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden