NIEUWS KONINKLIJK HUIS

Koning ontvangt jaarlijks 320 duizend euro voor meubilair dat niet (meer) van hem is. Kamer wil opheldering

De Nederlandse staat heeft tussen 1982 en 2009 in stilte de inboedel overgenomen van vier koninklijke paleizen, inclusief de kosten van het onderhoud. Tegelijkertijd ontvangt koning Willem-Alexander in zijn jaarlijkse grondwettelijke uitkering nog een vergoeding voor onderhoud van de inventarissen van naar schatting 320 duizend euro. De Tweede Kamer is van beide betalingen niet op de hoogte.

Een van de salons in het geheel gerestaureerde Paleis Huis ten Bosch. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Dat blijkt volgens NRC uit documenten die de krant met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur heeft ingezien. De overheid kocht de vrijwel complete inboedels van de paleizen Noordeinde, Huis ten Bosch, Het Loo en Soestdijk als uitvloeisel van afspraken die zijn gemaakt in de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis uit 1972. Daarin werd de financiële verhouding tussen de koning(in) en de staat geheel vernieuwd.

Het rijk stelde vanaf toen het staatshoofd kosteloos drie volledig ingerichte paleizen ter beschikking: Noordeinde en Huis ten Bosch in Den Haag en het paleis op de Dam in Amsterdam. Het Loo in Apeldoorn werd een nationaal museum en in het door de staat aangekochte Soestdijk in Baarn mochten koningin Juliana en prins Bernhard tot hun dood (in 2004) blijven wonen, waarna het werd verkocht. De kosten voor het hofpersoneel werden over verschillende departementale begrotingen verdeeld.

Paleis Huis ten Bosch, de woning van koning Willem-Alexander en zijn gezin. Beeld ANP

In 2009 herzag een commissie onder leiding van VVD’er Gerrit Zalm, oud-minister van Financiën, het huishoudboekje nogmaals. Er kwam een apart begrotingshoofdstuk De Koning, dat de financiële regelingen voor het Koninklijk Huis beter inzichtelijk moest maken. Onduidelijk bleef waaraan de koning de B-component van zijn uitkering (de A-component is het inkomen), voor ‘personele en materiële kosten’, precies besteedt. In de Grondwet staat dat de koning zijn Huis, met inachtneming van het openbaar belang, inricht. Hoe hij dat doet, is privé.

4,8 miljoen onkosten

In 2019 ontvangt Willem-Alexander 926 duizend euro als feitelijk inkomen en 4,8 miljoen voor zijn onkosten. Volgens NRC zit daar dus ook een vergoeding bij voor onderhoud van inventaris, maar de Rijksvoorlichtingsdienst bevestigt dit in een schriftelijke reactie niet. De RVD beaamt wel dat de ‘roerende zaken’ in de paleizen Rijkseigendom zijn. Dit was volgens de dienst niet geheim, maar ‘minder zichtbaar’.

De auteurs van het rapport Het inkomen van de Koning uit 2017 bevestigen dat zij in hun onderzoek naar de regeling uit 1972 op de begroting een post ‘inventaris’ zijn tegengekomen. Latere jaren vielen buiten hun opdracht. Het rapport verscheen naar aanleiding van een RTL-publicatie over een geheime belastingdeal tussen de Oranjes en de staat. Die bleek niet te bestaan.

De Tweede Kamer wil opheldering van premier Rutte. GroenLinks-Kamerlid Özütok spreekt van een ‘schimmige deal’. CDA’er Van der Molen vindt dat Rutte de Kamer ‘genereus’ moet informeren. De financiering van ‘de meubeltjes en spulletjes’, zei Rutte maandag tegen de NOS, is ‘verschrikkelijk ingewikkeld’ door ‘de complexiteit van het gekozen systeem’.

LEES OOK:

Eerdere opschudding over financiële arrangementen voor het Koninklijk Huis leidde eind 2017 tot het rapport Het inkomen van de Koning.  Lees hier de berichtgeving in de Volkskrant van toen.

Begin dit jaar was er ook ophef over ‘paleisgebonden cultuurgoederen’. U kunt dat hier nalezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden