Koning kan straks in Delfts blauw naar Aruba

Willem-Alexander vliegt nu nog in een Fokker 70. Maar dat is er binnenkort niet meer bij. Er werd bij voorkeur gezocht naar een tweedehands toestel, maar het is toch een nieuw exemplaar geworden: het nieuwe regeringstoestel wordt een Boeing 737 Business Jet

Dit artikel verscheen in november 2016 in de Volkskrant

Robert Giebels
Het huidige regeringsvliegtuig vertrekt na een staatsbezoek aan Argentinië in 2005. Beeld anp
Het huidige regeringsvliegtuig vertrekt na een staatsbezoek aan Argentinië in 2005.Beeld anp

Het moet in één keer van Amsterdam naar Aruba kunnen vliegen. Zijn interieur moet een Delfts blauwe sfeer ademen. Een tweedehandsje heeft sterk de voorkeur.

Wie een nieuw regeringsvliegtuig voor koning en kabinet weet, kan zich melden. De KBX heeft afgedaan. Dat vliegtuig uit 1996, geregistreerd als PH-KBX - naar koningin Beatrix - kan volgens de gebruikers echt niet meer. Het interieur is ouderwets, de cabineruimte is benepen en het ergste: als de kilometerteller over de 2.000 gaat, moet er alweer nieuwe brandstof in.

Dat dwingt koning Willem-Alexander en koningin Máxima tot ordinaire lijnvluchten. Pas als het land waaraan een staatsbezoek moet worden gebracht binnen de actieradius van de KBX ligt, stapt het koningspaar in de Fokker 70. Die is dan in etappes achter hun lijnvlucht aangevlogen, met de hoedendozen van Máxima in het gangpad. Zo ging het eind oktober van Bali naar Perth.

Bekijk de eisen in onderstaande interactieve graphic. Tekst loopt door.

Lees hier alle documenten rondom de aanbesteding van het vliegtuig.

In juni stopt de beheerder van de KBX, KLM Cityhopper, met zijn eigen Fokker 70's en met die van de staat. Het is duur om die te onderhouden en er een bemanning voor paraat te houden, vindt minister Schultz, die verantwoordelijk is voor het regeringsvliegtuig. Voor luchtvaartbegrippen vliegt het regeringsvliegtuig extreem weinig: vorig jaar 540 uur. Daarvan kwam 12 procent voor rekening van de koninklijke familie. Voor het overige gebruiken ministers en staatssecretarissen het regeringsvliegtuig.

Schultz heeft een zogenoemde tender uitgeschreven voor de opvolger van de KBX. Luchtvaartliefhebbers gokken dat de naam KWA wordt - 'Koning Willem-Alexander'. Vliegtuigbouwers kunnen een nieuw toestel aanbieden, maar 'pre-owned' heeft de sterke voorkeur van het kabinet - geen geldsmijterij in verkiezingstijd.

Bijna had Schultz zo'n tweedehandstoestel te pakken. Bij de veiling van de spotgoedkope, luxueuze Airbus A319 van de door de Indiase justitie gezochte miljardair Vijay Mallya voelde de staat echter nattigheid: Nederland bleek de enige bieder. Uiteindelijk vond het kabinet het risico te groot dat een schuldeiser van Mallya het nieuwe Nederlandse regeringsvliegtuig zou opeisen.

Flinke stapel eisen

Het vinden van een nieuw regeringsvliegtuig blijkt niet eenvoudig. Aanvankelijk sloot de inschrijving vandaag, maar de minister besloot gisteren aanbieders nog een kleine twee weken extra te geven. Begin volgend jaar maakt ze een keuze.

Het is dan ook nogal een stapel eisen waaraan de opvolger van de KBX moet voldoen. De belangrijkste: op één tank naar de grenzen van het Koninkrijk der Nederlanden - van Amsterdam naar Aruba dus. Er moet ruimte zijn voor 24 passagiers, het vliegtuig moet nog minstens 20 jaar mee en mag niet ouder zijn dan 18 jaar. Het prijskaartje schat Schultz op 50 à 90 miljoen euro.

Dat wordt dus de Boeing 737 Business Jet, zeggen de kenners. De 737 BBJ is ruim 30 meter lang, vliegt bijna 11 duizend kilometer zonder tussenstop en kost nieuw 70 miljoen euro. Bovendien: de KLM vliegt ook met 737's en kan dus het onderhoud doen en bemanningsleden leveren met de Nederlandse nationaliteit. Dat is een vereiste van de AIVD.

En dan is koning Willem-Alexander, die regelmatig de stuurknuppel van het regeringsvliegtuig beroert, ook nog bezig een Boeing 737-brevet te halen. De Rijksvoorlichtingsdienst ontkent een verband.

Koopt het kabinet een vliegtuig, dan moet daar nog een regeringsvliegtuig van worden gemaakt. Op de romp komt waarschijnlijk het witte rijkswapen op een blauwe achtergrond.

Wat het interieur betreft galmt nog na wat koningin Beatrix zei toen ze voor het eerst de KBX binnenstapte: 'Geen gezicht.' Waarna voor miljoenen aanpassingen volgden. Daarom zijn er zeer gedetailleerde interieurspecificaties, tot het merk van de douchekraan aan toe.

Een zogenoemd moodboard met plaatjes van Hollandse interieurs moet aan de vliegtuigleverancier overbrengen welke cabinesfeer er in zijn aangeboden toestel moet hangen. Denk donkerblauw, lichtblauw en wit. En de ambiance? 'Eigentijds en simpel met subtiele accenten van klassiek Delfts blauwe decoratie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden