ReportageJeroen Bosch Ziekenhuis

Koning bezoekt ziekenhuis waar ‘de hele organisatie op de schop is gegaan’

In het Jeroen Bosch ziekenhuis, dat de koning zelf opende, is de alledaagse zorg op een laag pitje gezet. Het coronavirus houdt het personeel en de patiënten in zijn greep.

Koning Willem-Alexander in gesprek met artsen en medewerkers van het Jeroen Bosch ziekenhuis. De koning laat zich informeren over de behandeling van reguliere patiënten, en over hoe het ziekenhuis omgaat met het coronavirus. Beeld null
Koning Willem-Alexander in gesprek met artsen en medewerkers van het Jeroen Bosch ziekenhuis. De koning laat zich informeren over de behandeling van reguliere patiënten, en over hoe het ziekenhuis omgaat met het coronavirus.

‘Ik heb dit ziekenhuis geopend’, zegt koning Willem-Alexander dinsdag tegen het eind van zijn werkbezoek aan het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) in Den Bosch. Een deel van de medisch specialisten met wie hij aan tafel zit, kan zich dat nog goed herinneren. Het was 2011 en het waren, daar is iedereen het over eens, heel andere tijden. Het voelt raar, vindt de koning, om hier onder deze omstandigheden weer terug te zijn.

Eigenlijk zijn in hetzelfde gebouw nu twee ziekenhuizen gevestigd: een coronaziekenhuis en een ziekenhuis voor reguliere zorg. Die alledaagse zorg is de afgelopen weken op een laag pitje gezet. Alleen spoedeisende hulp en kankerbehandelingen gingen door, de meeste andere patiënten zijn afgebeld. En opmerkelijk: zowel bekende als nieuwe patiënten melden zich opeens in veel mindere mate met klachten of voor controles.

Kan het JBZ een evenwicht vinden tussen de acute zorg voor het vernietigende virus en de nu uitgestelde zorg voor de alledaagse volksgezondheid? Dat is het thema van dit bezoek, waarbij de koning zich in kringgesprekken laat informeren en volgens beproefd recept zelf veel vragen stelt. Hoe is het om in het oog van de storm te opereren? Wat doet dit met u? Hoe lang houdt u dit vol?

Werkbezoeken

De koning is bezig met een reeks ingelaste werkbezoeken, ingeluid door zijn tv-toespraak op 20 maart. Hij was onder meer bij de GGD in Tilburg, in het Isala Ziekenhuis in Zwolle (waarmee JBZ nauw samenwerkt) en bij de crisisteams van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Volksgezondheid.

Ook koningin Máxima legt werkbezoeken af en als fysieke aanwezigheid niet mogelijk is, praten beiden telefonisch of via videoverbindingen met mensen die door de crisis worden geraakt. Willem-Alexander spreekt bovendien zijn internationale contacten aan in de strijd om medische materialen.

‘De hele organisatie hier is op de schop gegaan’, vertelt Piet-Hein Buiting, voorzitter van de Raad van Bestuur. De ic-capaciteit is verdubbeld naar 25 bedden, waarvan 20 voor coronapatiënten. Het aantal operatiekamers is verlaagd naar slechts vijf. Artsen en verpleegkundigen van allerlei afdelingen zijn patiënten met de coronabesmetting gaan verzorgen. Met een buddysysteem worden vaardigheden aan elkaar doorgegeven. Een scenarioteam probeert de ontwikkelingen steeds twee dagen voor te blijven, om controleverlies te vermijden.

Warme zorg

Matthea Kooijman, unithoofd van een van de corona-afdelingen, beschrijft de impact. ‘Personeel op de afdeling neonatologie werkt normaal met een lichaam van zeg een kilo, nu met een van 80 kilo.’ De gedwongen isolatie doet afbreuk aan het bieden van ‘de warme zorg’ die voor veel personeel de reden is om in een ziekenhuis te werken, zegt klinisch geriater Esther Cornegé.

Wat alles extra wrang maakt, zegt Buiting, is dat het ziekenhuis in de reguliere gezondheidszorg veel te bieden heeft. Daar zijn medicijnen, behandelingen, vaccins. Voor corona is er alleen zuurstof of eventueel beademing – en dan maar afwachten of iemand op eigen kracht herstelt.

Internist Linda Kemink vertelt hoe wordt nagedacht of zorg in een tussenvorm kan worden gegeven, bijvoorbeeld in een wijkcentrum waar ook familie bij mag. ‘Zodat een zoon zijn moeder kan verzorgen.’ Dat legt wel veel verantwoordelijkheid bij de familie, merkt Willem-Alexander op. Buiting: ‘Maar dan kun je wel iets geven waaraan veel behoefte is: persoonlijke aandacht.’

Ethische dilemma's

Cardioloog Maaike Sluman ziet hoe zich ethische dilemma’s aandienen. ‘We leren veel van tropen- en militaire artsen. In tijden van ebola was er oversterfte bij niet-ebola patiënten. Wij willen niet dat mensen met pijn op de borst het ziekenhuis mijden. We zien nu al dat onze patiënten met chronisch hartfalen wegblijven. Die moeten wij actief gaan bellen.’

De angst om naar het ziekenhuis te komen, vinden de medici, moet worden overwonnen – ook als niet iedereen de zorg kan krijgen die hij gewend was. Een vriend van zijn broer had die angst ook, zegt Willem-Alexander: die hing dagenlang met zijn hoofd boven het bad. Maar hij kwam er zelf overheen.

De conclusie voor de koning is geen vrolijke. Corona, zegt Buiting, zal nog lang bij ons blijven in het ziekenhuis. ‘Hopelijk wel in afgeslankte vorm.’

Lees verder

De strijd tegen corona is de afgelopen weken gecentraliseerd, schreef de Volkskrant zaterdag, en ook de koning doet mee. U leest het hier.

En dit schreef de krant over de tv-toespraak van koning Willem-Alexander, die hij hield op vrijdag 20 maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden