Kondigt Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem 'die Wende' aan?

De druk op Brussel om de begrotingsteugels te laten vieren neemt toe. De kiezer is bezuinigingsmoe - niet alleen in Italië, ook in Nederland - en de economische 'Wintervoorspelling' van de Europese Commissie laat opnieuw zien dat saneren meer kapot maakt dan menig politicus lief is. Kondigt Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem vanavond 'die Wende' aan?

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem in Brussel Beeld ANP

De pessimistische Commissieraming - dit jaar 0,3 procent krimp - komt zeker aan bod tijdens het overleg maandagavond tussen de Dijsselbloem en de overige ministers van Financiën van de eurozone. De Italiaanse bewindsman zal vermoedelijk zwijgen, hij zit er feitelijk zonder mandaat nu zijn premier Monti de verkiezingen heeft verloren. Maar de Fransman, de Portugees, de Griek en de Spanjaard zullen extra gemotiveerd van leer trekken tegen de in hun ogen economisch dodelijke cocktail van bezuinigen en hervormen.

De roep uit het Zuiden vindt weinig weerklank bij de noordelijke lidstaten en bij de Commissie. Commissievoorzitter Barroso verklaarde eind vorige week dat de ingeslagen hervormingsweg de enige is die naar groei en banen leidt. Nu achter 'populisten' als de Italiaanse clown Grillo aan lopen, vernietigt volgens Barroso in een klap wat afgelopen twee jaar met draconische ingrepen tot stand is gebracht: rust op de financiële markten.

Het is dus onwaarschijnlijk dat Dijsselbloem plotsklaps uit de kerk van de begrotingsdiscipline treedt. Net als veel EU-ambtenaren en diplomaten zal hij het Zuiden voorhouden: wat is jullie geloof? Dat een land als Italië met een staatsschuld van 128 procent zijn uitgaven kan laten oplopen? Dat België met een staatsschuld van 100 procent zich cadeautjes aan de vakbonden permitteert? En Frankrijk (staatsschuld: 93 procent) zijn pensioenleeftijd niet verhoogt?

Crisismedicijn
Dijsselbloem weet dat de landen die een ander crisismedicijn vragen er economisch zwakker voorstaan dan ooit. Die zwakte is ook hun kracht. Als de tweede (Frankrijk) en derde economie (Italië) van de eurozone op drift zijn, houdt ook het stabiliteitsanker Duitsland de euro niet op zijn plaats.

Dus ligt de keuze tussen groei en bezuinigen weer op tafel. Dat de euroscepticus Grillo twee keer zoveel stemmen kreeg als de EU-knuffelbeer Monti, is in Brussel hard aangekomen. Het besef is er dat niet alleen de toon van het economische evangelie moet veranderen, maar ook de inhoud.

Europees Commissaris Rehn (Economische Zaken) nam daar bij de presentatie van zijn Wintervoorspelling al een voorschot op. Ongevraagd gaf hij te kennen dat Nederland, Frankrijk, Spanje en Slovenië een jaar extra mogen nemen om hun financiën op orde te brengen. Het Stabiliteitspact, waarin de begrotingsregels zijn vastgelegd, biedt die ruimte.

Adempauze
Diplomaten beamen dat de nadruk de komende maanden op groei komt te liggen. Landen die structureel goed bezig zijn (serieus hervormen, geen boekhoudkundig knip- en plakwerk) mogen bij economische tegenwind een adempauze nemen.

De flexibiliteit van het Stabiliteitspact is geen vrijbrief om de geldkraan open te zetten. Een land als België hoeft niet op clementie te rekenen omdat het al jaren met eenmalige maatregelen zijn begroting oppoetst. De 'ommekeer' die Dijsselbloem kan aankondigen, zal bescheiden zijn om de geloofwaardigheid van de eurozone niet aan te tasten. Alle afspraken overboord zetten, jaagt de investeerders weg. En dan zitten alle eurolanden met een groot probleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden