Kon je dat virus tenminste maar ruiken

Rian en Mari Melis kunnen slechts hopen en bidden: laat deze epidemie aan onze boerderij voorbijgaan. Op hun bedrijf in het Oost-Brabantse Venhorst begon vier jaar geleden de varkenspest....

'We hebben maar net de pest overleefd', zegt Rian Melis. 'Maar als de MKZ komt, is het einde verhaal.'

Ze wachten af, net als al die duizenden andere varkensboeren, stil en teruggetrokken op hun boerenerf. Alleen voor de boodschappen wagen ze zich even naar het dorp. Bezoekers worden zoveel mogelijk geweerd. De ontsmettingsbakken staan bij het hek. 'We doen alles wat we kunnen doen', verzucht de boerin. 'Maar dat virus is zo ongrijpbaar en onzichtbaar. Het kan zomaar komen aanwaaien. Je weet het niet, hè, en dat maakt je zo onzeker. Met de pest zei ik het ook al: had dat virus maar een geur, dan kon je het tenminste nog ruiken.'

Honderdtachtig zeugen hebben ze, en ongeveer zevenhonderd stuks 'opfokmateriaal', grotere biggen en varkens tussen de 23 en 140 kilo. De zwaarste beesten hadden allang weg moeten zijn. Maar door het vervoersverbod hebben ze nu stalarrest. Daarnaast worden elke dag nieuwe biggen geboren.

Het werpschema, 115 dagen na de bevruchting, geeft vooral eind van de week een geboortegolf. Elke week baren gemiddeld acht zeugen en zijn er honderd biggetjes meer in de stal. 'We beginnen aardig vol te raken', aldus Melis. Zo'n vijftienhonderd beesten hebben ze al. 'We moeten de biggen nu al overbevolkt zetten. Maar over een week puilen de stallen echt uit. Dan moet minister Brinkhorst maar iets bedenken.'

Het bedrijf draait nog, zij het met veel beperkingen. Maar als in Berghem werkelijk MKZ wordt ontdekt, zitten de varkenshouders pas goed in de penarie. Ze knijpen hem, weten niet waarom de uitslag zo lang op zich laat wachten. Het crisiscentrum in Uden hoopt binnen enkele dagen duidelijkheid te krijgen uit het onderzoekslab in Lelystad. Daar wordt gezegd dat deze variant van het MKZ-virus moeilijk is aan te tonen en dat het daarom zo lang duurt. In Berghem zijn preventief al achttien bedrijven met drieduizend beesten geruimd.

Oost-Brabant is niet alleen benauwd voor het virus. Ook het fokverbod dat Brinkhorst als noodmaatregel overweegt af te kondigen, wordt gevreesd. Veel varkenshouders zijn kwaad op voorman Van Gisbergen van boerenorganisatie LTO, die al enige dagen geleden zinspeelde op zo'n verbod.

Volgens realist Van Gisbergen, die zelf varkensboer is, is een fokverbod onontkoombaar als de crisis zich verspreidt. Want het doodspuiten van biggen is alleen 'aanvaardbaar' als een fokverbod is ingesteld.

Boerin Melis ziet meer heil in vaccineren. Een fokverbod vindt ze een gruwel. 'Dan is het bedrijf aan het doodbloeden. De zeugen staan voor nop in de stal. Ze eten alleen maar en produceren niets. Bovendien worden ze uit hun ritme van ruim twee keer per jaar baren gehaald. Die krijg je daarna niet meer drachtig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden