Vier vragenInmenging verkiezingen VS

Komt Trump weg met nieuwe Rusland-onthulling of loopt zijn herverkiezing gevaar?

Trump vindt dat een nieuw Rusland-onderzoek bewijst dat zijn campagneteam nooit heeft samengespannen met Moskou. Critici vinden juist dat het onderzoek het tegenovergestelde aantoont. Kan Trump hiermee wegkomen of zit de nieuwe onthulling zijn herverkiezing in de weg?

Trump-aanhangers zingen dinsdag patriottisch het Amerikaanse volkslied in Arizona, op dezelfde dag dat een Senaatscommissie concludeerde dat Trumps campagneteam in 2016 uitgebreid contact had met Rusland in een poging om de presidentsverkiezingen te winnen. Beeld Getty Images

Wat houdt de nieuwste onthulling in?

De Amerikaanse inlichtingencommissie van de Senaat heeft geconcludeerd dat de contacten tussen Trumps campagneteam en Rusland in 2016 ‘een serieus contraspionage-gevaar’ vormden. Saillant detail is dat de onderzoekscommissie wordt geleid door Republikeinen, partijgenoten van Trump dus. 

Zij bevestigen niet alleen dat er in 2016 contact is geweest tussen Trumps campagneteam en het Russische Kremlin. Maar ook dat Trumps campagnemanager Paul Manafort contact had met een Russische spion.  

Gevolg is dat de Russische inlichtingendienst via Manafort een opening had om invloed uit te oefenen op de Trump-campagne. Dat is ook actief gebeurd, stellen de onderzoekers. Diverse Trump-medewerkers waren erg blij met de hulp van Rusland. Veel van hen hadden geen diplomatieke ervaring en waren zodoende een makkelijk doelwit voor buitenlandse spionagediensten. 

Volgens de onderzoekers zit de Russische president Poetin ook achter het verspreiden van gehackte e-mails van Democraten via Wikileaks om zo Trump aan een overwinning als president te helpen. 

Wacht even, dit onderzoek had Mueller toch ook al gedaan?

Het Senaatsonderzoek is het vijfde en waarschijnlijk ook het laatste grote onderzoek naar de Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Het vorige onderzoek is uitgevoerd door speciaal aanklager Robert Mueller. Hij heeft onderzocht of er strafbare feiten zijn gepleegd. Hij vond geen  bewijs voor criminele samenzwering. Wel zijn een paar mensen veroordeeld voor het liegen tegen de het Congres en de FBI.

Het Senaatsonderzoek is geen strafrechtelijk onderzoek, maar is bedoeld om aanbevelingen te geven om toekomstige inmenging te voorkomen. De onderzoeksresultaten bevestigen wel veel van de conclusies van Robert Mueller

Heeft Trump nou een strafbaar feit gepleegd? 

Dat is voer voor juristen. Vijf Democraten in de Senaatscommissie vinden dat de samenwerking tussen Trumps campagnemedewerkers en Russische inlichtingendiensten met het doel de Amerikaanse presidentsverkiezingen te winnen wel degelijk valt onder de definitie van criminele samenzwering met een buitenlandse mogendheid. De Republikeinen willen niet verdergaan dan dat er sprake is geweest van inmenging en hulp door Russen. Trump wordt niet vervolgd.

Trump noemt zowel het Senaatsonderzoek als dat van Mueller een ‘hoax’ en de ‘grootste politieke heksenjacht in de geschiedenis’. Witte Huis woordvoerder Judd Deere zei dinsdag na het verschijnen van het Senaatsonderzoek dat dit ‘opnieuw bevestigt dat er absoluut geen samenzwering is tussen Trumps campagneteam en Rusland’. Trump retweette een nieuwsmedium dat tot dezelfde conclusie komt. 

Gaat dit zijn verkiezingscampagne beschadigen?

Nee, nauwelijks. De aanhangers van Trump geloven dat de ‘samenzweringstheorie’ over Trump en Rusland grote onzin is. Dit nieuw onderzoek, waaraan 3,5 jaar is gewerkt, verandert daar niets aan. Het bewijst voor hen eerder de vasthoudendheid van Democraten om leugens te verspreiden over Trump, zoals dat hij de presidentsverkiezingen op valse gronden zou hebben gewonnen.

Politiek commentatoren van Fox News – waar veel van Trumps aanhangers naar kijken – schoven het rapport dinsdag snel terzijde. In plaats daarvan wezen zij veelvuldig op de mogelijkheid dat er eindelijk eens iemand gestraft gaat worden voor deze leugens. Voormalig FBI-medewerker Kevin Clinesmith staat momenteel terecht voor het vervalsen van een e-mail tijdens een eerder onderzoek naar samenzwering tussen Trump en Rusland. Hij zal naar verwachting deze week gedeeltelijk schuld bekennen.

Voor tegenstanders van Trump is dit nieuwe Senaatsonderzoek juist olie op het vuur. Het zal Trump worst wezen, want zijn tegenstanders gingen toch al niet op hem stemmen.

Tijdens de presidentieel debatten tussen Trump en Biden – de eerste vindt plaats op 29 september – zal de samenzwering met Rusland zeker ter sprake komen. Het voordeel van Trump is dat hij alleen maar ‘hoax’  hoeft te roepen en zijn aanhangers zijn tevreden. Biden is niet zo’n vlotte spreker en zal moeite hebben zijn beschuldiging in een oneliner te vatten. Het Rusland-onderzoek is nu eenmaal een ingewikkeld verhaal. Met een beetje pech voor Biden struikelt hij over zijn woorden. Trump heeft op dit punt waarschijnlijk niet veel te verliezen bij zijn achterban. 

Meer over de Russische inmenging

Negen verdachte ontmoetingen die Robert Mueller onderzocht
Speciaal aanklager Robert Mueller speurde bijna twee jaar naar een mogelijke samenzwering tussen het Kremlin van Vladimir Poetin en Donald Trump en zijn medewerkers. Hier zetten we de verdachte contacten op een rij die sinds 2016 zijn opgedoken.

Meer over de Amerikaanse verkiezingen

Trump verslaan? Dit is Bidens aanvalsplan
Joe Biden zet zich schrap voor de strijd met Donald Trump. Dit zijn de zes beloften waarmee Biden de kiezer bij Trump weg wil houden.

Wie is running mate Kamala Harris?
Joe Biden heeft eindelijk de knoop doorgehakt: senator Kamala Harris wordt zijn vicepresidentskandidaat. Haar carrière vergde moed en overtuigingskracht – ook in haar eigen zwarte milieu.

Biden en Harris openen de aanval op Trump: ‘Een kerel die zijn baan niet aankan’
In een krachtige aftrap als duo dat president Trump uit het Witte Huis wil verjagen, schetsten Joe Biden en Kamala Harris een optimistisch beeld van een Amerika dat na Trumps ‘falen’ terugkeert naar leiderschap en redelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden