Komt het nog wel goed met dat gele gras? Zo worden onze gazonnen, velden en weilanden weer groen

De grasvelden zijn geel, dor en kurkdroog. Een enkele bui daargelaten, heeft het al meer dan vijf weken niet geregend. Volgens het KNMI bedraagt het neerslagtekort nu 220 millimeter, meer dan twee keer zoveel als normaal. De veertiendaagse verwachting loopt op naar een tekort  van 255 millimeter, een benadering van het recordjaar 1976.

Droog gras in Echteld. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Komt het dan nog wel goed met het gras op onze gazonnetjes, sportvelden, bermen en natuurgebieden? ‘De wortels van het gras staan in de slaapstand en de blaadjes verkleuren’, zegt Erik Hendriks, graszodenspecialist te Heythuysen. ‘Eén of twee flinke buien helpen wel wat, maar zijn absoluut onvoldoende. Er moet echt een regenperiode komen.’ Ook die droge wind speelt het gras parten. ‘De wind mergelt de grond uit.’

Blijvende schade

De extreme droogte zal zeker blijvende schade aan het grasland van boeren opleveren, zegt Jan Rinze van der Schoot, grasspecialist van Wageningen University & Research. ‘Ondiep wortelend gras op zandgrond of gras dat net voor de droogteperiode kort is gemaaid, zal sneller het loodje leggen dan dieper wortelend jong gras op kleigrond. Deze rijkere grond houdt het water langer vast’, zegt Van der Schoot.

Een slecht onderhouden grasveld of gazon zal meer schade ondervinden dan een grasmat waar voldoende compost en humus aanwezig is, ziet ook zodenkweker Erik Hendriks. ‘Compost en humus zijn natuurlijke meststoffen, die het schaarse water beter vasthouden. Als je regelmatig wat compost over het gazon hebt uitgestrooid, heb je nu meer weerbaar gras, dat beter bestand is tegen droogte en concurrentie.’

Want zelfs op je gazon is er sprake van een survival of the fittest, zegt grasonderzoeker Van der Schoot. Hij komt net van een gortdroog proefveld in Lelystad, toch rijke kleigrond. ‘De grasplantjes worden verdrongen door grassige onkruiden als kweekgras en ook herderstasje. Kweekgras heeft diepe wortelstokken dat het langer volhoudt dan bijvoorbeeld Engels raaigras en dat grijpt zijn kans.’

In de tuin zijn fijnbladige roodzwenkgras en veldbeemdgras beter bestand tegen de droogte dan het Engelse raaigras. Die laatste is een echte allrounder en de laatste jaren volop in Nederland gebruikt. Doordat ze echter niet diep wortelen, kunnen de zwakste broeders wegkwijnen. Als ze al niet definitief het veld ruimen, dan moeten ze, als het flink gaat regenen, hun plaats terugveroveren op de onkruiden als paardenbloem en het snelbloeiende straatgras, aldus de experts.

Paar goede onweersbuien

En hoeveel moet het dan gaan regenen? ‘Een paar goede buien verfrissen de bovenlaag, maar voor een echt herstel van het gras moet het hele bodemprofiel worden opgevuld’, meent Van der Schoot. ‘De grondwaterstand is flink gedaald, dus ik schat dat er wel 200 millimeter mag vallen. Liefst niet in één keer, maar met een paar goede onweersbuien van 20 tot 30 millimeter zal het gras weer groen kleuren.’

Dat is nodig voor de huis- tuin- en keukengazonnetjes. ‘Boeren, tuinders en wellicht ook sportclubs kunnen het langer uitzingen doordat ze irrigeren, zegt Hendriks. Grasveredelaars als Barenbrug melden dat ze voor melkveehouders werken aan op droogte aangepaste rassen als rietzwenkgras. Dat wortelt dieper, en het blad is voor de koeien smakelijker en beter verteerbaar gemaakt.

Pluim uit het buitenland

Lastig, die droogte, maar gelukkig heeft Nederland zijn lanbouwzaakjes goed op orde, zo vindt men ook in het buitenland. En op nog veel meer gebieden krijgt Nederland complimenten. Een aantal succesverhalen verzamelden we vorig jaar in de zomerrubriek De Pluim. Lees de afleveringen hier terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.