Komeetjager op herhaling

In de vroege ochtend van 15 februari, om precies te zijn om 5.36 uur, vliegt de Amerikaanse ruimtesonde Stardust op 200 kilometer afstand langs de kern van komeet Tempel 1. Sterrenkundigen zijn benieuwd hoe de ijzige komeetkern eruitziet nadat hij vijfenhalf jaar geleden onder vuur werd genomen door een andere ruimtesonde, Deep Impact.


Op 4 juli 2005 schoot Deep Impact een 300 kilogram zwaar koperen projectiel af op de stijfbevroren komeetkern, die afmetingen heeft van ongeveer 8 bij 5 kilometer. Bij de inslag werd fijn, poederachtig materiaal de ruimte in geblazen, afkomstig uit het inwendige van het poreuze hemellichaam.


Inmiddels heeft de gebutste komeet één omloop om de zon voltooid. Stardust gaat nu de schade opnemen, de inslagkrater in beeld brengen, aanvullende metingen doen en onderzoek verrichten naar de stofdeeltjes die de komeet tijdens zijn reis door het zonnestelsel achter zich laat.


Stardust is een oude ruimtesonde. Hij werd op 7 februari 1999 gelanceerd, en vloog op 2 januari 2004 vlak langs de kern van komeet Wild 2. Tijdens de vlucht langs Wild 2 zijn stofdeeltjes van de komeet verzameld, die op 15 januari 2006 werden afgeleverd op aarde, in een verzegelde capsule die aan een parachute een landing uitvoerde in de Amerikaanse staat Utah.


De ruimtesonde zelf vloog echter door; de vluchtleiders hebben de baan op zo'n manier aangepast dat Stardust nu voor de tweede keer een bezoek aan een komeet kan brengen. Het zal daarmee voor het eerst ook mogelijk zijn om de stofproductie van twee kometen goed te vergelijken, doordat metingen verricht zullen worden met dezelfde apparatuur.


Op 18 januari maakte Stardust de eerste foto's van de kern van komeet Tempel 1, vanaf ruim 26 miljoen kilometer afstand. Sindsdien raast de ruimtesonde met een snelheid van 950 duizend kilometer per dag op het kleine hemellichaam af. De eerste close-ups van de komeet zullen naar verwachting dinsdagochtend al beschikbaar zijn.


Overigens kreeg ook de eerste bezoeker van Tempel 1, de ruimtesonde Deep Impact, een tweede leven. De boordcamera's zijn ingezet voor de speurtocht naar planeten bij andere sterren, en Deep Impact vloog op 4 november vorig jaar op 700 kilometer afstand langs de langgerekte, pindavormige kern van komeet Hartley 2.


Kometen zijn poreuze, bevroren brokstukken uit de ontstaansperiode van het zonnestelsel. Door ze beter te onderzoeken hopen sterrenkundigen meer te weten te komen over de vorming van de planeten. Ook het water op aarde is voor een groot deel afkomstig van kometen.


De eerste keer dat een komeet van nabij werd onderzocht was op 13 maart 1986, toen de Europese ruimtesonde Giotto vlak langs de kern van de beroemde komeet Halley vloog.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden