Kom maar op met die robots

Ionica zag een getal

Robots komen onze banen inpikken. Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher waarschuwt deze week voor veranderingen op de arbeidsmarkt. Hij citeert econoom John Keynes, die in 1933 voorspelde dat oprukkende technologie tot werkloosheid zal leiden. Toenemende efficiëntie maakt arbeiders overbodig terwijl er geen ander werk voor hen is.

En nu staat deze doemvoorspelling op het punt om uit te komen, want de robots komen eraan! Asscher noemt een publicatie die concludeert dat '47 procent van de totale bestaande werkgelegenheid in de Verenigde Staten de komende twee decennia het risico loopt om te verdwijnen als gevolg van technologische ontwikkelingen'.

Die 47 procent vind ik zo'n fascinerend precies getal dat ik besluit op te zoeken waar het vandaan komt. De bron blijkt het artikel 'The Future of Employment: How susceptible are jobs to computerisation?' uit 2013, geschreven door wetenschappers Carl Frey en Michael Osborne. Zij beschrijven hierin de details van 702 beroepen en analyseren hoe makkelijk het werk door een robot is over te nemen. Aan het begin van hun artikel noemen ze trouwens het citaat van Keynes als hun grootste inspiratiebron, dus we weten gelijk waar de speechschrijf-robot van Lodewijk Asscher dat opsnorde.

Enfin, met een supersexy wiskundig model maken de onderzoekers een ranglijst van al die beroepen met daarbij een percentage dat aangeeft wat de kans is dat in de nabije toekomst robots deze baan zullen overnemen. De recreatieve therapeuten staan er het beste voor met een kans van minder dan 0,3 procent om te worden vervangen door machines. Geruststellend voor mij doen wiskundigen en journalisten het ook niet zo gek met respectievelijk 4,7 en 11 procent vervangingskans. En welk beroep bungelt onderaan de lijst met een kans van 99 procent om compleet door robots te worden overgenomen? Hint: ze bellen u vaak tijdens het eten en u haat hen bijna net zo erg als zij hun eigen baan haten. Juist: het zijn de telemarketeers.

Uiteindelijk concluderen Frey en Osborne door alle gegevens over de arbeidsmarkt te combineren dat in totaal 47 procent van de Amerikaanse werkers zich in de gevarenzone bevindt. Dat levert een aardig spelletje op voor komende maandag op kantoor. Kijk eens om u heen en bedenk welke 47 procent van uw collega's best gemist kan worden.

Gelukkig is het inktzwarte scenario met massale werkloosheid niet de enige mogelijke uitkomst van de opmars der robots. Het zou ook prima kunnen dat er nieuwe banen ontstaan, of dat we eindelijk eens minder gaan werken zonder in armoede te vervallen. Deze zomer verscheen een grote enquête over dit onderwerp. Van de bijna tweeduizend ondervraagde economen en technologie-experts dacht een nipte meerderheid van 52 procent dat robots tegen 2025 meer werk zullen opleveren dan wegnemen. (Nu maar hopen dat de rest zich niet expres door een robot laat vervangen alleen maar om hun eigen gelijk te bewijzen.)

Het grappige is dat Keynes zelf heel optimistisch was. Maar het vervolg van zijn citaat wordt nooit geciteerd door de doemdenkers. Keynes zegt namelijk dat de technologische werkloosheid slechts een tijdelijke fase van onevenwichtigheid zal zijn en dat op de lange termijn de mensheid het economische probleem zal oplossen. Hij voorspelt dat de levenskwaliteit uiteindelijk flink zal stijgen dankzij nieuwe technologieën. Laat die robots dus maar komen.

Ionica Smeets is columniste van de Volkskrant
twitter.com/ionicasmeets

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.