Kom je aan Christus, dan kom je aan Italië

Toegegeven, het is geen fraai gezicht, een man in de kracht van zijn leven, die op een gruwelijke manier wordt terechtgesteld....

Michaël Zeeman

Toch is er in heel Italië geen ouder te vinden die van mening is dat je zijn oogappel niet dagelijks met de getrouwe afbeelding van zo'n schokkende executie mag lastigvallen. Een bliksemsnel uitgevoerde representatieve steekproef van een nieuwsprogramma leerde dat 97 procent van de Italianen van oordeel is dat dat beeld moet blijven hangen waar het hangt. In de lokalen van alle scholen – kleuterschool, lagere school en middelbare school.

Ze zetten de televisie uit als er iets engs wordt vertoond waar de kinderen bij zijn, slaan griezelige passages in voorleesboeken over en breken zich het hoofd over de verspreiding van vuiligheid via het internet. Maar een schaalmodel van een Romeins martelwerktuig uit de eerste eeuw, het slachtoffer er nog aan, hangt pontificaal naast het leesplankje. Dat is al sinds mensenheugenis zo en als het aan de Italianen ligt, moet dat ook zo blijven.

Behalve volgens Adel Smith, voorzitter van de Unie van Moslims in Italië, burger in een provinciaal dorpje, vader van twee jonge kinderen. En volgens Mario Montanaro, de 33 jaar oude (niets is toevallig) rechter in de rechtbank van het provinciehoofdstadje even verderop, die Smiths klacht aanhoorde en hem gelijk gaf. Weg met die kruisen in staatsinstellingen, oordeelde hij: Italië is een seculiere staat en de bakens dienen verzet te worden nu de levensovertuiging van de bevolking verandert.

Het land is allang niet meer rooms-katholiek en bovendien wonen er behalve roomskatholieken inmiddels ook talrijke moslims. Meer dan een half miljoen zelfs; de islam is de tweede godsdienst van Italië. Om moeilijkheden te voorkomen dienen we de wet te eerbiedigen, oordeelde de rechter. En er is weliswaar een wet van tachtig jaar geleden die voorschrijft dat het symbool van het christendom overal moet worden opgehangen, er is ook de grondwet die de scheiding van kerk en staat regelt.

Dat vonnis is binnen de kortste keren als een boemerang bij Montanaro teruggekomen. Hij is nog maar vijf jaar rechter, maar hij is nu al de bekendste rechter van het land. Zijn doopceel is gelicht en heel Italië kent hem nu als een stugge conformist, die zegt louter de wet te hebben willen toepassen. Ook weet nu iedereen dat hij een prominent lid is van de Magistratura Democratica, een organisatie van links georiënteerde rechters. Met zulke rechters heb je de rechtse critici van de rechterlijke macht helemaal niet meer nodig.

Smith, op zijn beurt, is nog maar vijftien jaar moslim, maar hij is al geruime tijd de bekendste moslim van het land. Zijn vader is een Italiaan, zijn moeder een Egyptische. Hij komt uit een gegoed milieu en hij is gehuwd met een Italiaanse. Tegen zijn dertigste bekeerde hij zich tot de islam en sindsdien is zijn ster rijzende en geldt hij als lastig,soms zelfs als provocatief. Met zulke bekeerlingen heb je geen verwarde gelovigen meer nodig.

Over het hele spectrum van de Italiaanse politiek is met afkeuring gereageerd op het crucifix-vonnis. En iedere politicus heeft er nog een ferme extra draai aan gegeven. De rechters moeten niet denken dat ze almachtig zijn, meldde Forza Italia van ministerpresident Berlusconi. We moeten uitkijken die lui stemrecht te geven, zei een woordvoerder van de Nationale Alliantie van vicepremier Fini, die het stemrecht voor allochtonen juist op de agenda had gezet. Een geforceerde actie, die de islam niet gaat helpen, zei de linkse burgemeester Veltroni van Rome. Een gerechtelijke dwaling, zei Groen Links. Met zulke politici heb je geen bisschoppen meer nodig.

Die schudden overigens ook verbijsterd het bemijterde hoofd. En ze beroepen zich niet eens op de waarheidsaanspraken van het christendom. Net als alle politici is hun overweging van culturele aard: het christendom hoort bij Italië, het is onlosmakelijk met de geschiedenis van de natie verweven. Dat mag noch kun je stuk trekken.

Een van de conservatieve kranten drukte een oudere tekst af van de eminente schrijfster Natalia Ginzburg, joods en zelf al jaren niet meer onder de levenden. Ook zij nam het op voor de crucifix, bij het zien waarvan iedereen mag denken wat hij wil. Mooie gedachten, nobele idealen.

Maar wel kijken.

Niet omdat we katholiek zijn, maar omdat we een natie zijn – met een geschiedenis.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden