Koks poldermodel maakt indruk op Clinton

Tot aangename verrassing van minister-president Kok is op de Top van de Acht in Denver het Nederlandse 'poldermodel' door president Clinton onthaald als 'een succesverhaal', dat aandacht en navolging verdient....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

DENVER

Zonder opgeheven vingertje legde Kok tegenover de wereldleiders het beginsel van 'werk boven inkomen' uit, waarbij hij niet vergat de Nederlandse vakbeweging en zijn voorganger Lubbers uitvoerig te prijzen. Nederland wordt niet langer geassocieerd met molens, kaas en tulpen, maar ook met wat The New York Times 'de derde weg' noemde.

President Clinton is geen aanhanger van het niets ontziende kapitalisme en voelt zich goed thuis in het gezelschap van sociaal- en christen-democraten uit Europa, die economische hervormingen willen combineren met het behoud van de kern van het sociale stelsel.

Natuurlijk, Clinton maakt van de zegeningen van het Amerikaanse model geen geheim, maar het grote snoeven liet hij over aan zijn voorlichters en minister van Financiën Rubin. Geen gelegenheid lieten zij onbenut om de wereld via drieduizend journalisten te informeren over Amerika's succesverhaal.

Een betere plaats dan Denver in Colorado had daarvoor niet uitgekozen kunnen worden. De stad is het symbool van het 'Nieuwe Westen' met high tech en dienstencentra. De sociale voorzieningen mogen aan de magere kant zijn, maar een overvloed aan goed betaald werk (1,7 procent werkloosheid) compenseert veel.

Binnenskamers, dat wil zeggen in de openbare bibliotheek in Denver en tijdens de lunches en diners, ontspon zich veel eerder een discussie over de vraag hoe economische groei, werkgelegenheid, deugdelijk fiscaal beleid en sociale cohesie gecombineerd kunnen worden. Dat was het moment voor de Nederlandse premier om, daartoe uitgenodigd door president Clinton, zijn collega's het Nederlandse model voor te houden.

Dat Clinton als Nieuwe Democraat zich verbonden voelt met de denkbeelden van Kok en natuurlijk ook de Britse premier Blair is niet zo verwonderlijk. Het behoud van sociale voorzieningen, zij het op een aanzienlijk lager niveau dan in Europa, behoort tot zijn bagage en hij heeft daarover harde gevechten gevoerd met de Republikeinen.

Clinton hoorde Kok, en later ook Blair, woorden gebruiken als 'nieuwe dynamiek', 'dereguleren', 'kleinere, efficiënte overheid' 'verantwoordelijkheidsbesef', maar ook 'sociale cohesie'. Als de president tot de conclusie is gekomen dat in Europa misschien wel wat gaat veranderen, dan is dat aan Kok en Blair te danken.

Mede voor dit soort discussies bedacht de Franse president Giscard D'Estaing in 1974 de Groep van Zeven. Dergelijke gesprekken lenen zich niet voor besluitvorming en nieuwsmakende communiqués. Maar vrijblijvend zijn ze ook weer niet, zo bleek uit het economisch slotdocument. Japan krijgt opdracht de economie te dereguleren. Duitsland, Frankrijk en Italië dragen zichzelf op de hindernissen naar banengroei op te ruimen.

Een eindoordeel over het poldermodel, het Amerikaanse prairiemodel of welke model dan ook bevat het communiqué niet, maar een ieder begreep dat de slotverklaring over 'economische en financiële uitdagingen' impliciet een waarschuwing bevat aan het adres van allen die ingrijpende economische en sociale veranderingen vrezen.

De nieuwe Franse premier Jospin zou zich op de top dan ook een buitenbeentje hebben gevoeld. Het menu van buffel, ratelslang en een forse dosis Amerikaans triomfalisme had hem weerhouden van een reis naar dynamisch Denver. Jospin, aan wie cowboylaarzen, jeans en Pow Wow-dansers inderdaad niet besteed lijken, heeft op de 'Top van de Rockies' enkele nuttige economische lessen gemist. President Chirac heeft zijn premier na terugkeer in Parijs veel te vertellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.