Interview

Kok Yvette van Boven: 'Patat is te lekker'

Yvette van Boven is kok, illustrator, schrijft kookboeken en heeft nu ook een eigen tv-programma. Maar niet voor de commerciëlen: 'Ik wil alles in eigen hand houden.'

Beeld Frank Ruiter

Eten om te leven of leven om te eten?

'Leven om te eten, natuurlijk. Ik ben altijd met eten bezig. Als ik 's ochtends nog niet weet wat ik die avond zal maken, blijf ik er de hele dag over tobben. Dat kan me echt van mijn werk houden, want ik teken en schrijf thuis. Na de lunch maak ik elke dag een wandeling langs de buurtwinkels met onze hond, Marie. Ik val vaak terug op een stoof, een ideaal gerecht dat altijd kan. In de zomer maak ik een pan met witte wijn, kip en artisjokken, in de winter gebruik ik rode wijn, rundvlees en pompoen. Een stoof kun je als soep eten of helemaal aankleden, bijvoorbeeld met een risottotaartje of polenta.

'Van jongs af aan ben ik gefascineerd door koken. Er zijn foto's waarop ik als 4-jarige ingrediënten afweeg op een weegschaal. Het eerste recept dat ik noteerde kan ik me nog goed herinneren: roerei. Mijn moeder maakte dat altijd in een blauw pannetje met een rand van oranje bloemetjes. Ik weet nog dat ik opschreef 'gebruik het blauwe pannetje'.'

Irish stew of Irish oysters?

'Voor Ierse oesters doe ik een moord. Aan de westkust heb je mooie oestertjes - klein, plat en crèmeachtig. Die vind ik zó lekker.

'Ik ben opgegroeid in Ierland, mijn vader kreeg daar een baan als landschapsarchitect. We woonden in een buitenwijk van Dublin. Klein straatje, iedereen kende elkaar. Het verbaasde mijn moeder aanvankelijk dat ze sommige Nederlandse producten niet in de supermarkt kon kopen. Dan had ze de hele winkel uitgekamd op zoek naar hagelslag en kwam ze thuis met twee busjes die werden verkocht als taartdecoratie. Later besmeerden we ons brood met Marmite en zelfgemaakte jam.

'De Ierse keuken is eenvoudig, ze koken met wat de natuur te bieden heeft. Niet vanuit een soort zweverigheid, maar gewoon, omdat het er nou eenmaal is. Heel ambachtelijk. Niet zo lang geleden besefte ik pas dat ik daar enorm door ben beïnvloed. Het is mijn basis, mijn eerste kookboek heet niet voor niets Home Made. Ik houd me steeds meer bezig met de Ierse keuken. Ik bezoek het land vaak, verzamel boeken en volg via Instagram wat Ierse vriendinnen maken. Wellicht ga ik er in de toekomst iets mee doen.'

CV Yvette van Boven

1968 Geboren in Dún Laoghaire, Ierland

1992-1998 Interieurarchitectuur aan Hoge School voor de Kunsten, Den Haag (op 2 dagen na niet afgemaakt)

1998-2003 Ontwerpbureau Studio van Boven met zus Sophie van Boven

2003-2006 Cateringbedrijf Yvette Kookt!

2006-2013 Mede-eigenaar van restaurant Aan de Amstel, met neef Joris Vermeer

2010 Publicatie Home Made. Prijs voor beste Nederlandse kookboek, nominatie Gourmand Cookbook Awards: Beste Nieuwkomer, vertaald in het Engels, Duits, Frans en Spaans

2015 Tv-programma Koken met Van Boven (VPRO)

Van Boven maakt en kookt recepten en illustraties voor o.a. Libelle, Delicious. en Volkskrant Magazine. Ze woont met haar man, fotograaf Oof Verschuren, in Amsterdam en Parijs.

70m2 of 28m2?

'In Parijs wonen we op 28 vierkante meter. Mijn man Oof en ik zijn allebei groot, maar we kunnen daar prima leven - kijk maar naar de showroomhuiskamertjes die IKEA inricht. Zoals veel inwoners van Parijs hebben we geïnvesteerd in een goede slaapbank. Ook staat er een uitklapbare tafel, die kunnen we als bureau gebruiken. Het keukentje bestaat uit een klein aanrecht, spoelbak, een oven en twee pitjes. Ja, daar kan ik prima werken. Je hebt echt niet veel nodig. Goed opruimen is belangrijk, zo werken ze ook in horecakeukens.

'We gingen al vaak naar Parijs, het is zo dichtbij én je kunt er lekker eten. Meestal logeerden we bij mijn tante, maar we stonden zo vaak bij haar op de stoep dat we het gênant vonden worden. Altijd een hotel werd ook te gek, dus toen besloten we een appartement voor onszelf te huren.

'Het enige wat ik daar mis zijn de boeken die ik hier in Amsterdam heb. Naast het bed liggen stapels, op de slaapkamer staat een grote boekenkast, in de woonkamer liggen stapels; het huis groeit maar vol. Ik ben altijd in kookboeken aan het bladeren en dat kan helaas niet in Parijs. Daarom kies ik toch voor de 70 vierkante meter in Nederland.'

Twaalf ambachten of dertien ongelukken?

'Dan ga ik toch voor dertien ongelukken. Van fouten leer je, die geven je de kans om een andere weg in te slaan - mits je er niet somber van wordt, natuurlijk.

'Ik had een eigen restaurant hier in Amsterdam, Aan de Amstel. Vijf jaar geleden kreeg ik ernstige rugproblemen - dat was een echt ongeluk. De orthopeed constateerde dat de wervelkolom loskwam van mijn bekken, de tussenwervelschijven waren versleten. Soms kwam ik na het bukken niet meer omhoog, dan moest ik naar een muur schuiven en me daaraan optrekken. Uiteindelijk ben ik geopereerd, ze hebben me helemaal opgeschroefd met staalplaatjes. Ik kon mijn werk niet meer doen. Verschrikkelijk vond ik dat, ik was gewend hard te werken en plotseling zat ik thuis. Toen ben ik kookboeken gaan maken. Dat was altijd een grote wens, maar ik had er nooit tijd voor. Zo werkt dat: door dertien ongelukken rol je in twaalf ambachten.

'Ik was al vaker benaderd voor een tv-programma. Commerciële televisie moet ik niet doen, daarvoor moet je producten van bepaalde merken omhoog houden. Ik wil alles zo veel mogelijk in eigen hand houden, ben heel beschermend ten opzichte van mijn werk. De boeken maak ik zelf, mijn man Oof - die reclame- en modefotograaf is - doet de fotografie. Programmamakers willen je al snel in een bepaald format duwen. Dan werd ik benaderd voor iets dat typisch mij zou zijn. Maar zo ben ik helemaal niet, dacht ik dan.

'Bij dit programma voor de VPRO had ik voor het eerst het gevoel dat het wel klopte. Deze club heeft ook Maartens Moestuin en De achtertuin van Jan Wolkers gemaakt, dat vond ik prachtige programma's. We hebben hier thuis in Amsterdam gefilmd, er stonden drie cameramensen voor het aanrecht. De wc zit tegenover de keuken. Als iemand moest plassen, moest alles worden losgekoppeld.'

Chef Van Boven: beheerst of bullebak?

'Ik ben geen bullebak. He-le-maal niet. Ik heb ook nog nooit in een keuken gewerkt waar de chef een bullebak was. Ik zou het niet trekken, als iemand zo tegen mij tekeer zou gaan. We hebben dat beeld gekregen door iemand als Gordon Ramsay. Laatst zag ik de documentaire over Sergio Herman. Hij stond ook zó te foeteren van de stress. Dat ligt vooral aan hem, dacht ik toen.

'Kijk, ik heb nooit in een grote keuken gestaan waar je met grote aantallen stagiairs werkt die nog niets weten. Maar waarom zou je die zo uitkafferen? Dat slaat toch nergens op? Er hangt meteen een rotsfeer, terwijl je met zijn allen iets moois moet maken. Natuurlijk ben ik weleens nijdig geweest als dingen niet waren gelabeld en al lang achterin de koelkast stonden te vergaan. Dan zei ik er wel wat van, zo van: 'Jongens, wat zonde.' Een keer ben ik mijn geduld verloren. Ik was moe en gestrest - het ligt echt bij jezelf. Tot op de dag van vandaag heb ik daar spijt van.'

Chef Gordon Ramsay.Beeld AFP

Junkfood of juicebar?

'Junkfood. Patat en kroketten zijn gewoon heel lekker, die zou ik nooit uit mijn dieet weglaten. Ik haal bijna elke dag wel een vers sapje - gewoon omdat ik te lui ben om het zelf uit te persen. Maar die hele groentrend... ik ben bijna geneigd overal boter in te doen uit protest.

'Er zitten veel positieve kanten aan die healthbeweging. Mooi dat gezond eten aan status heeft gewonnen - vroeger werden reformwinkels geassocieerd met muesli-etende geitenwollensokken. Het is ook helemaal niet idioot om veel onbespoten groenten, minder vlees en lekkere vis te eten. Maar als het doorslaat, vind ik het griezelig worden, zoals bij alles wat extreem is.

'Hoe ik de trend verklaar? Deze generatie is opgegroeid met ouders die tweeverdieners waren. Moeders vervulden niet meer de klassieke rol thuis, waarin ze veel kookten en de recepten op hun kinderen doorgaven. De mensen die nu zelfstandig wonen moeten zelf op zoek en denken blijkbaar: wat als ik nou eens niet een stoommaaltijd koop, maar het gewoon zelf maak. Er lijkt een nieuwe honger naar ambachtelijkheid te zijn.'

Beeld Thinkstock

Faalangst of bravoure?

'Ik heb verschrikkelijke faalangst, zo erg dat ik twee dagen voor het eindexamen van de kunstacademie af ben gegaan. Om dat te overwinnen, gedraag ik me als iemand met veel bravoure. Op die manier hoop ik mezelf er overheen te praten. Bij elk verzoek roep ik heel hard: 'Ja hoor, dat doe ik wel!' En dan kan ik daar oprecht van wakker liggen, trillend en zwetend.

'Voor de publicatie van mijn boeken ben ik ook enorm zenuwachtig. Mijn eerste boek heb ik puur voor mezelf gemaakt, ik heb nooit beseft dat anderen het daadwerkelijk konden kopen. Er staan ook allemaal persoonlijke verhalen en foto's in. Bij de presentatie dacht ik plotseling: o mijn God, al deze mensen gaan het lezen. Ik durfde geen krant open te slaan. Gelukkig waren de kritieken positief, uiteindelijk was ik trots. Hetzelfde gevoel heb ik nu bij het tv-programma, dan denk ik: help, waarom heb ik ja gezegd?'

Koken met Van Boven is vanaf maandag 17/8 t/m vrijdag 28/8 elke werkdag te zien op NPO2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden