Kok: media luisterden naar Fortuyn alsof hij god was

Voormalig premier Wim Kok heeft vrijdag de media mede verantwoordelijk gesteld voor de komeetachtige opkomst van Pim Fortuyn vorig jaar....

Kok werd vrijdagmorgen gedurende drie uur geïnterviewd in het VPRO-radioprogramma De Ochtenden. Het was een van Koks schaarse openbare optredens sinds zijn tweede paarse kabinet in juli de fakkel overdroeg aan de coalitie van premier Balkenende.

Kok overweegt inmiddels serieus een of meer commissariaten te aanvaarden bij grote ondernemingen. Hij wilde niet zeggen welke bedrijven dat zijn. De PvdA'er leidt verder een werkgroep van de Europese Unie die de gevolgen van de recente uitbreiding op een rijtje zet en is sinds 1 januari lid van de Raad van Toezicht van het Rijksmuseum. Een grotere baan zei hij vrijwel uit te sluiten.

De oud-premier beleeft nog steeds angstmomenten als hij terugdenkt aan de laatste maanden van zijn premierschap. Vooral de uitvaartdienst in Rotterdam voor de op 6 mei vermoorde Fortuyn blijft hem bij, vertelde hij. 'De geluiden van de enorme massa's buiten, waarbij er in je fantasie van alles kon gebeuren, dingen in brand gestoken bijvoorbeeld. Dat beklemmende gevoel beleef ik regelmatig weer.'

Kok erkent dat Fortuyn zijn thema's op een 'magistrale' en 'eloquente' manier presenteerde en dat hijzelf en de gevestigde politiek daar niet van terughadden. Maar het ging te weinig om de inhoud en vergeten werd dat de meeste onderwerpen wel degelijk de aandacht van het kabinet hadden. 'En we zien nu eigenlijk onder het nieuwe kabinet dat er maar weinig dingen ook echt anders en beter gaan.'

Ongewoon fel haalde Kok uit naar de rol van de pers in die roerige periode. 'Er was een vervlakkend mediaklimaat, waarin ieder woord (van Pim Fortuyn, red.) werd opgezogen alsof het van een hogere macht kwam. Neem Ivo Niehe met zijn bijna-aanbidding.' De media hebben volgens hem Fortuyns uitlatingen niet in de juiste proportie geplaatst.

Kok liet zijn aversie tegen de pers ook elders in het interview de vrije loop. Hij hekelde politici die in het Haagse perscentrum Nieuwspoort 'de hele nacht doorzakken en klessebessen met het journaille'. Kok: 'Ik hou niet van door elkaar heen krioelende politici en journalisten, die een grote klont vormen waarin eigen verantwoordelijkheden niet meer te ontwarren zijn.' Zelf zou Kok een journalist zelden in vertrouwen nemen.

Overigens meent Kok dat 'de storm die over Nederland is gegaan nog niet is uitgewoed': 'Er is meer aan de hand dan het fenomeen Fortuyn.' Het omslagpunt lag volgens hem in februari 2002, toen het plotseling gedaan was met de populariteit van Paars. 'Mensen begonnen te denken dat het ook ingrijpend anders kan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden