Kok leerde van Lubbers de kneepjes van het vak

Willem Drees mag een groot voorbeeld voor Wim Kok zijn geweest, van CDA'er Ruud Lubbers heeft hij de kneepjes van het vak geleerd....

'We botsten ook, maar zonder die inloopperiode als vice-premier zou het voor mij een stuk moeilijker zijn geweest. Ik ben Lubbers daar zeer erkentelijk voor. Hij was altijd op zoek naar wat bindt in plaats van wat scheidt. Dat is in deze functie ingebakken.'

Een late erkenning aan het adres van Lubbers, gedaan tijdens een bijeenkomst dinsdag in Den Haag over het kabinet-Drees III (1952-1956). Aanleiding was de presentatie van Barsten in de brede basis, een boek van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis over wat wel het beste kabinet van de vorige eeuw wordt genoemd.

Kok is in veler ogen de moderne Drees en om die reden kreeg hij het eerste exemplaar overhandigd. Beiden premiers zijn sober en wars van te veel ideologie. Hun kabinetten zijn breed samengestelde, hechte teams. Ook Drees III beleefde een snelle economische groei, een kabinetscrisis en door de Hofmans-affaire waren er problemen in de monarchie.

De verschillen zijn minstens zo groot. Drees had een regeerakkoord van acht velletjes. Hij overlegde zelden met zijn eigen fractie in de Tweede Kamer en at gewoon thuis als de ministers met elkaar een broodje nuttigden.

Het Torentjes overleg bestond nog niet. De politieke leiders zaten in de Kamer. De regeringspartijen in de Kamer trokken zich bar weinig van elkaar aan, maar vormden steeds wisselende meerderheden.

'Het was ongelooflijk spannend', herinnerde Kok zich van toen. Hij was ten tijde van Drees III een puber. Het eerste Kamerdebat werd in die dagen op televisie uitgezonden, maar thuis in Berg ambacht hadden ze nog geen tv. Er werd wel veel over politiek gesproken, te midden van al die andere socialisten, CPN'ers en Anti-Revolutionairen uit de buurt. Katholieken woonden er niet, maar hun illustere voorgangers als Beel zaten in het kabinet.

'Vader, moeder, ze hadden een hekel aan de samenstelling van het kabinet. Je kon de katholieken niet vertrouwen. Het mandement van de bisschoppen sloeg bij ons in als een bom. Drees was een begrip. Hij had ook iets mythisch, er was heel veel afstand.'

Of Kok ook aan het derde kabinet zijn naam gaat lenen, wilde hij niet zeggen. Kok: 'Het is 3-2 voor Drees.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.