Kok glijdt uit over z'n collega Van Aartsen

Jozias van Aartsen, onze minister van Buitenlandse Zaken, blijkt niet door God en alleman verlaten na zijn 'blunder' over de Servische verkiezingen....

Koks drijfveer om zich op 'vileine manier' van Van Aartsen te distantiëren heeft volgens Fortuyn maar één doel: 'Zijn eigen macht en invloed vergroten ten koste van die van Van Aartsen.' Het is geen incidentje. 'Het is zijn (Koks, JK) handelsrecept: Nooit leidinggeven, nooit je nek uitsteken, nooit spelbepaler zijn, maar achteraf je gelijk halen - kortom een mooiweer-premier', schrijft een kennelijk van haat c.q. verachting vervulde Fortuyn - eerder een man van de knots dan van het rapier.

Wim Aantjes kritiseert, in HN, de premier eveneens, maar de gewezen CDA-voorman doet dat geraffineerder en beter beargumenteerd. In tegenstelling tot Fortuyn verwijt Aantjes Van Aartsen dat hij geblunderd heeft en dat diens geblunder 'desastreuze' vormen aanneemt, omdat de minister al meer 'uitglijers' op zijn naam heeft geschreven.

Kok, aldus Aantjes, 'moet ons ervoor behoeden dat wij in Europa en de wereld worden vertegenwoordigd door een minister van Buitenlandse Zaken van wie geen enkel gezag meer uitgaat en die de risee onder zijn ambtgenoten lijkt te worden. . .' Maar Aantjes vindt het ongepast dat Kok Jozias van Aartsen voor de draaiende camera's een standje geeft. De affaire had volgens hem in de ministerraad geregeld moeten worden.

Van Aartsen publiekelijk afvallen - zoiets past Kok niet. Staatsrechtelijk staat de premier niet boven zijn ministers, maar is hij slechts primus inter pares, eerste onder gelijken. Buiten onze grenzen is het soms onvermijdelijk dat Kok als regeringsleider optreedt, maar in eigen land zou hij de grondwettelijke grenzen van het premierschap moeten respecteren. 'Daarin past niet dat hij in het openbaar zich over zijn collega-ministers uitlaat alsof zij zijn personeel zijn', schrijft Aantjes.

Stel je voor, zegt hij, dat een willekeurige minister zich in dezelfde trant over de minister-president zou uitlaten. 'Een ministerscrisis zou wel het minste gevolg zijn.' Aantjes vindt dat Koks uitlating niet op zichzelf staat. De premier gedraagt zich wel vaker als een Tony Blair of Gerhard Schröder.

Als we dat willen, moeten we de grondwet wijzigen, willen we dat niet dan moeten we Kok terugdringen in het hokje, waar de grondwet hem heeft neergezet, concludeert Aantjes. Maar er is groter leed in de wereld dan de vaderlandse troebelen.

In het Midden-Oosten is het tasten naar vrede opnieuw ontaardt in een 'oog om oog, tand om tand'. Vrij Nederland heeft drie belangrijke architecten van de vrede - Hanan Ashrawi, Joseph Alpher en Jair Hirsch feld - opgezocht om de omvang van de ramp te taxeren. Voor de Palestijnse Hanan Ashrawi is de sfeer tussen Israëliërs en Palestijnen 'rot' - die is er een van wantrouwen, pijn en onrecht. 'Het gevoel van vrede bestaat niet meer.' Volgens Ashrawi moeten de Israëliërs van mentaliteit veranderen: 'Vrede kun je niet met kracht, dreigementen, wapens en intimidatie opleggen.' Dat Israël Arafat de zwarte piet toespeelt, vindt ze onzinnig. 'Er bestaat geen ''Arafat-knop'' waarmee de Palestijnse burgers te besturen zijn.

Militair analist Joseph Alpher erkent dat de oorzaak van het geweld erin ligt dat de Israëlische Arabieren tussen wal en schip terecht dreigden te komen. 'Zij bleven tweederangsburgers van de joodse staat. Ze hebben Barak massaal gesteund, maar er niets voor teruggekregen.' Jair Hirschfeld, de eerste die in 1992 met de Palestijnen vredesbesprekingen voerde, gelooft niet dat de weg naar de vrede echt is opgebroken.

De Groene Amsterdammer ziet geen alternatief voor een vredesakkoord - 'hoe onvolmaakt en onbevredigend ook'. Een special over St. Petersburg beslaat voorts vrijwel het hele nummer. HP/De Tijd had gisteren barensweeën: er moest een 'brilletje' bijverpakt, en dan verlies je snel het zicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden