Column

Kogels kopen bij de kapper

The New York Times vroeg lezers, naar aanleiding van de aanslag in San Bernardino, om hun gedachten te delen over 'Life in a time of mass shootings'. Ze kregen ruim 5.000 brieven.

Beeld anp

Een leraar uit Massachusetts die zich elke keer als hij een onvoldoende geeft afvraagt of zijn leerling hem niet komt doodschieten. Een Amerikaanse moslim, als de dood voor moslimterrorisme én voor vigilantes die dat achter hem zoeken. Een Afro-Amerikaanse die voor terreur niet bang hoeft te zijn omdat er sowieso dagelijks vuurwapengeweld in haar wijk is en daar al vier jonge familieleden aan verloor. Iemand anders zegt dat IS nauwelijks meer extra angst kan inboezemen, omdat Amerikanen al doodsbang voor elkaar zijn.

Sommige brievenschrijvers waren niet bang. Dan uit San Diego omdat hij altijd zijn pistool op zak heeft. Dat doet ontspannen boodschappen, vindt hij. En dan iemand die droogjes opmerkt dat de kans dat je omkomt in het verkeer nog altijd veel hoger is.

Donald Trump zei dat de aanslagen in Parijs een groter drama geworden waren dankzij het Franse wapenverbod. Als de good guys nu ook maar een wapen mochten dragen...

Obama pleit al jaren voor strengere wapenwetgeving. Maar waar begin je, in Amerika.

Vanuit de luxe van mijn Nederlandse bioscoopstoel onderschreef ik Michael Moore's Bowling for Columbine volledig. De Amerikaanse wapencultuur is absurd. Een geweer bij het openen van een rekening en kogels kunnen kopen bij de kapper. Resultaat: tienduizenden doden en gewonden. Maar ik dacht wel aan Al en Demetria.

Stoppen met wapenverslaving is moeilijk in een gewelddadig land. Toen ik als 18-jarige een zomer in Californië verbleef logeer-de ik bij Al en Demetria. Hardwerkende, linkse, wat alternatieve Afro-Amerikanen, die biologisch kookten voor hun kinderen. Ze woonden in een grote vrijstaande bungalow in Altadena, een slaperig voorstadje van LA. Upper middle class. Veel boeken thuis, Demetria was naast haar werk vrijwilliger bij een 'black and Latino bookstore'. Bepaald geen conservatieve adepten van de National Rifle Association.

Maar toen ze een weekend weg gingen en ik alleen zou achterblijven, vond Al het verstandig dat ik naar hun slaapkamer zou verhuizen. Mocht er iets gebeuren, dan had ik 'protection' binnen handbereik in hun nachtkastje. 'Protection' bleek geen 'normaal' pistool, maar een Rambo-esk maaiwapen met patronen die als een kralenketting onder het geweer bungelden. Al wilde dat ik het vasthield - 'toe maar, het is een lichtgewicht' - zodat hij kon uitleggen hoe ik de veiligheidsknop ontgrendelde zonder mijzelf dodelijk te verwonden.

Ik rilde en wilde het ding niet aanraken. Mocht er een inbreker komen deed ik liever mijn handen omhoog. Al verzuchtte 'this is America.' En begon een betoog over the second amendment, de noodzaak zich te kunnen verdedigen tegen politiegeweld tegen de zwarte gemeenshap én tegen zwarte gangs. De beruchte Crips hadden, straight outta Compton, net een afdeling in Altadena opgericht. Dat wist ik al omdat ik op mijn eerste dag nietsvermoedend een rood t-shirt aanhad, de kleur van de rivaliserende Bloods. Voorbijgangers hadden mij gewaarschuwd dat ik om die reden, mocht ik jongens met blauwe bandanas tegenkomen, neergeschoten kon worden vanwege de 'provocatie'. Het was de tijd dat gangsta rap uit LA de wereld veroverde en ook in Altadena uit veel auto's pompte: 'You're the witness of a killing / That's takin place without a clue/ And once you're on the scope/ Your ass is through!' Art imitating life, zeiden Al en Demetria. Ze vonden het niks midden in een 'hippe jeugddoodscultus' te leven, maar het wende. En ze 'beveiligden' hun gezin, wat ik er ook van vond.

Toen ik jaren later voor een project in Johannesburg was en verbleef in een mooi huis achter dikke hoge muren, van een hip wit homostel dat zo idealistisch was dat ze weigerden vuurwapens in huis te hebben, werd ik een keer panisch wakker van gestommel. Ik vervloekte hun idealisme. Liefst had ik een pistool binnen handbereik gehad. Er bleek niets aan de hand. Maar als ik er woonde, zou ik me bewapenen, besefte ik tot mijn schrik.

Het is een groot voorrecht op een plek te wonen waar men niet in tot de tanden bewapende gated communities hoeft te wonen en anders overgeleverd is aan moord en doodslag. Ik hoop dat de nieuwe terreurdreiging ons nooit in de richting van gewapend zelfverdedigingsrecht drijft, want dat is een neerwaartse spiraal. En angstaanjagend begrijpelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden