Koffieschenker van Groningen

De Stadjers hebben het nog steeds over hem. En niet alleen nu Harm Buiter is overleden. Van alle colleges van burgemeester en wethouders die Groningen heeft gekend, waren die van Buiter misschien wel de meest roemruchte. Dinsdagnacht stierf op 89-jarige leeftijd de burgemeester die ooit over zichzelf zei: 'Mijn taak bestaat vooral uit koffie schenken.'


Aanleidingen om hem niet te vergeten waren er genoeg. In 1985, toen Jos Staatsen burgemeester werd. In 1998, toen Jacques Wallage burgemeester werd. En in 2007, toen Max van den Berg het provinciehuis betrad als commissaris van de koningin. Al deze PvdA'ers waren wethouder geweest onder Buiter. Het was 1972, en Groningen kreeg het eerste linkse college van Nederland.


Vier piepjonge wethouders had de burgervader: samen waren ze honderd jaar. Op de verjaardag van de burgemeester zaten ze urenlang te discussiëren met Buiters kinderen, die even oud waren.


Toen hij in 1971 aantrad, viel dat slecht. Buiter was een grote onbekende. Hij was geboren in Drenthe en groeide grotendeels op in Amsterdam. Voor zijn burgemeesterschap was hij secretaris-generaal van het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen. Het Nieuwsblad van het Noorden noemde zijn benoeming 'een onbegrijpelijke zaak'.


De spanningen tussen links en rechts liepen hoog op. Buiter stelde eens na een raadsvergadering voor om 'op niet-ideologische basis' poffertjes te eten. CDA, VVD en GPV bedankten. Ook gaf hij tijdens een verhit debat de jonge Jacques Wallage een rijksdaalder om een ijsje te gaan kopen - om even af te koelen.


Wethouder Henk Niemeijer van de communistische CPN zei over zijn collega Max van den Berg: 'Als ik hem voor de auto krijg, rijd ik hem hartstikke dood.' Zo waren de verhoudingen.


'Er was om de haverklap wat aan de hand, en dan trad ik weer op als een soort brandweer', vertelde Buiter in 2009 in een interview met stadshistoricus Beno Hofman. In de Volkskrant zei Buiter in 2007 vergoelijkend: 'Het was de tijd van de confrontatie. Ze waren jong en hemelbestormend.'


Het kwam goed tussen Buiter en de stad. Veertien jaar was hij burgemeester. De stad stal zijn hart - hij bleef er wonen. Tot zijn laatste dag hield hij contact met Wallage en Van den Berg.


Hij was trots op zijn jongens. Die trots was wederzijds. Tijdens het burgemeesterschap van Wallage prijkte een geschilderd portret van Buiter aan de muur van de burgemeesterskamer.


Ja, hij geloofde dat ze hem zagen als een vaderfiguur, zei Buiter in 2009. 'Die rotjongens', noemde hij ze liefkozend; zijn rooie jongens van weleer. En: 'Vier zeer intelligente rakkers.'


Karin Sitalsing


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden