Koffiedrinken en kranten spellen

Utrecht zou gisteren een burgemeester hebben moeten kiezen, maar deed dat niet. ‘Misschien komen ze nog.’..

Thea Veldkamp, stembureaulid in de welvarende Utrechtse wijk Oog in Al, heeft alle tijd om haar boek over de Hongaarse opstand te lezen. Haar collega naast haar achter de tafel in de gymzaal kijkt hoopvol naar de deur.

Dit stembureau in de openbare basisschool in de wijk staat meestal in de top vijf wat de opkomst betreft. Maar woensdag, tijdens de stembusgang voor het Utrechtse burgemeestersreferendum, zitten de vier leden van het stembureau er meestal alleen, wachtend op het handjevol stemlustigen dat komt opdagen.

‘Dit hebben we hier nog nooit meegemaakt’, zegt Veldkamp wat ontdaan. ‘Bij andere verkiezingen staan hier ’s ochtends lange rijen.’

De paar stemmers die er deze morgen langskomen, kiezen voor burgemeesterskandidaat Ralph Pans. ‘Hij kwam met zijn uitgewerkte plannen beter naar voren in het universiteitskrantje’, zegt studente Jolanda van der Noll. Waarom zij en haar vriendin Tamara zijn gaan stemmen? ‘We kiezen liever zelf onze burgemeester dan dat we de gemeenteraad daarover laten beslissen.’

Het is een minderheidsstandpunt in de stad. De opkomst voor het Utrechtse burgemeestersreferendum is dramatisch laag. Veel stemgerechtigden blijven thuis, uit onvrede over de voorgelegde keuze uit twee kandidaten van dezelfde partij: PvdA-Kamerlid Aleid Wolfsen en VNG-voorzitter Ralph Pans, eveneens PvdA-lid.

Een andere veelgehoorde klacht: beide kandidaten komen niet uit de stad. Veel bewoners van Oog in Al vragen zich af waarom ze niet kunnen stemmen op hun wijkgenoot René Verhulst. Deze CDA-politicus, voormalig wethouder en loco-burgemeester van Utrecht, heeft gesolliciteerd op de burgemeestersvacature. Maar Verhulst kwam niet door de selectie van de vertrouwenscommissie van de gemeenteraad.

In de gymzaal van de openbare basisschool de Kameleon in Utrecht-West is het mogelijk nog rustiger. Ook hier drinken de leden van het stembureau eindeloos koffie en worden de kranten gespeld.

Marja de Bruin is een van de weinigen die er het rode potlood ter hand neemt. ‘Ik dacht: ik ga toch maar. Het is Wolfsen geworden. Omdat hij tegen de bouw van die hoge toren in Leidsche Rijn is.’ Student Peter Fijbes stemt er even later blanco: ‘Het is mijn plicht om op te komen. Maar dit is mijn protest.’

Op het schoolplein van de Kameleon zijn de leerkrachten eensgezind. Wij gaan écht niet stemmen, zeggen ze. ‘Het is een dure farce en het kost me mijn gymles’, zegt kleuterjuf Marieke van den Hoeven. ‘Ik heb voor het eerst in mijn leven mijn stemkaart verscheurd. Dit is toch geen keuze? Waar is Henk Westbroek, waar is Broos Schnetz?’ Ze vervolgt haar tirade: ‘Ze hadden die 1 miljoen die deze flauwekul kost beter in een opknapbeurt voor het schoolplein kunnen stoppen.’

Het stembureau in de statige trouwzaal van het stadhuis is niet alleen een van de mooiste locaties om te stemmen, maar meestal ook een van de drukste. Zo niet niet deze woensdag. Rond het middaguur zijn 44 van de 1400 ingeschreven stemgerechtigden er komen opdagen. ‘Misschien komen ze nog’, zegt een stembureaulid hoopvol, terwijl hij al enige tijd de kaart van Utrecht bestudeert. Een ander neuriet mee met de radio. Dan komt een oudere man met een stok binnen. Hij blijkt geen stemgerechtigde te zijn, maar een Amsterdammer die om een praatje verlegen zit. Dat kan hij hier krijgen.

Als na hem een vrouw de zaal betreedt, veert het viertal achter de tafel wederom op. Ook zij moet hen teleurstellen. ‘Nee, ik kom niet stemmen, ik ben van het gemeentelijke promotieteam. We folderen de hele hele dag in de stad om de mensen tot stemmen te bewegen.’

Ze informeert naar het percentage stemmers dat tot nu toe is komen opdagen. ‘Wat, nog geen 4 procent hier?’ Ze slaat haar hand voor de mond. En haast zich naar buiten. Er moet duidelijk nog flink geflyerd worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.