Koerden hebben de democratie in hun kop

Kiesgerechtigde Irakezen kunnen tot en met donderdag hun eerste reguliere parlement kiezen. Met name in kleurige kleding gestoken Koerden maken er een feest van....

De stem komt uit het donker. ‘Psst! Stemmen?’ Mohammed uit Arnhem – ‘zeg maar Mo’ – probeert vlak buiten het stemlokaal kiezers te ronselen. Het is half acht ’s ochtends en het loopt nog niet storm voor de Iraakse verkiezingen in Utrecht. Mo (27) spreekt iedereen aan, want voor de Koerden, weet hij, telt elke stem.

Maar de Nederlander die hij aanspreekt mag niet stemmen. Dat weet Mo ook wel, maar hij doet gek, want het is een gekke dag.

Even verderop staat Yabar Sendy. Sendy was om tien over zeven de eerste stemmer. Hij gaapt. Om drie uur ’s nachts is hij met zijn zoon en schoondochter uit Leeuwarden vertrokken. Waarop heeft hij gestemd?

‘Op 730, de lijst van de Verenigde Koerdische Alliantie.’

‘Mooi, dat is dan 4-0 voor Koerdistan’, zegt Mo. En dat was pas het begin. In de ochtend arriveren bussen vol stemmers bij het stemlokaal in de Kromhoutkazerne. De meesten stemmen 730, en daarna is het feest. Koerdische vrouwen in felgekleurde jurken, kiras a fistans, klappen, terwijl de mannen dansen, op hoge toon zingen, rennen, en elkaar daarna vertellen dat ze gek zijn. Om twaalf uur ’s middags hebben de Koerden de democratie in hun kop.

Gearmd lopen Ismail en Jalal, geboren en getogen in Amsterdam, piekhaar, wijde broeken, witte sportschoenen en Koerdische vlaggetjes op de wangen geschminkt, naar buiten, ‘Parlement! Parlement!’, scanderen ze.

Ze hebben 730 gestemd, natuurlijk, wat denk jij, na al die jaren.

In Utrecht kunnen de Nederlandse Irakezen stemmen voor hun parlement dat de grondwet moet ratificeren en een president moet aanwijzen. De Onafhankelijke Kiescommissie van Irak, verwacht tot en met donderdag zo’n achtduizend stemmers, een kwart van het aantal kiesgerechtigden.

In de grote hal van de kazerne staan 24 stemhokjes. Na het aankruisen van een van de honderden partijen moet de stemmer zijn duim in inkt dopen, om dubbel stemmen onmogelijk te maken.

Soms klinkt er applaus, voor wie voor het eerst stemt. Een oudere man gaat op de foto en belooft zijn duim niet meer te wassen. ‘Ik heb gestemd op Irak, een democratisch Irak.’

De meesten stemmen voor een autonoom Koerdistan. Buiten de stemhal ontstaat een Koerdisch feest, waar een plukje shi’ieten bijstaat. ‘Dat is democratie, daar moeten ze maar tegen kunnen’, zegt Mohammed Hassan Ali, net achttien en voor het eerst stemmend.

‘Ja, maar moet dat vlak voor ons?’, zegt Yaseen Baker (30), die buiten in een lange PSV-jas ballonnen opblaast en er met een markeerstift ‘555’ op schrijft, naar de lijst van de Verenigde Iraakse Alliantie, onder aanvoering van de pro-Iraanse geestelijke Abdel Aziz Al Hakim.

Het blijft stil rond Baker, maar hij blijft vlaggetjes ophangen. De totaaluitslag, zegt hij, zal heel anders zijn, let maar op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden