Koerden en Turken met elkaar op de vuist in Antwerpen als bus 'verkeerde' straat in rijdt

Met hockeysticks, ijzeren staven en tafelpoten gingen Turken en Koerden elkaar afgelopen weekeinde in Antwerpen te lijf. Ruim honderd man vocht twee avonden lang, met veertig arrestaties en twaalf gewonden tot gevolg. Het gaat om de zwaarste geweldsuitbarsting tussen Belgische Turken en Koerden van de afgelopen jaren, en een symptoom van alsmaar toenemende spanningen.

Politie en leger op het station van Antwerpen Centraal.Beeld anp

Aanleiding voor de vechtpartijen was een bus van de ngo Free Öcalan, die vrijdag met een banner van PKK-leider Öcalan door de Antwerpse Brederodestraat reed. De meeste inwoners van die straat zijn van Turkse afkomst, en beschouwen de separatistische PKK als een terreurorganisatie. Enkele jongeren zagen de bus als een provocatie en reden het voertuig klem, waarna urenlange gevechten uitbraken.

Zaterdag leek de rust teruggekeerd, maar zondagavond laaide het geweld weer op, na geruchten dat enkele Koerdische winkeliers uit de Brederodestraat met de buspassagiers hadden samengespannen. Relschoppers sloegen verschillende winkelruiten aan diggelen. Sinds maandag geldt in de wijk een maand lang een samenscholingsverbod.

Tussen Belgische Turken en Koerden bestaan al jaren spanningen, die meegolven met de politieke toestand in Turkije. Af en toe komt het ook tot opstootjes, maar zelden van deze orde. Naast staven en stokken werden in de Antwerpse knokpartij ook messen, molotovcocktails en volgens geruchten zelfs vuurwapens gebruikt.

Sinds de Turkse president Recep Tayyip Erdogan voluit de nationalistische kaart trekt en de politieke spanningen in Turkije weer oplopen, nemen ook de confrontaties tussen Belgische Turken en Koerden toe. In maart 2016 raakten bij rellen bij de Turkse ambassade in Brussel zes mensen gewond.

'De spanningen beginnen groter te worden', zegt Derwich Ferho, directeur van het Koerdisch Instituut van Brussel. 'Het is niet meer plezant.' Aan Turks-nationalistische zijde wordt dat bevestigd. 'Er is meer en meer spanning', aldus Enis Çimen, secretaris van de UETD, een aan Erdogans AKP gelinkte organisatie. 'Dat is voor niemand goed: niet voor de Belgen, niet voor de Koerden en niet voor ons.'

Onenigheid vertegenwoordigers

Probleem is dat de vertegenwoordigers van de twee gemeenschappen de negatieve gevolgen van de geweldsescalatie wel erkennen, maar het verder nergens eens over zijn. En, zoals altijd na een Turks-Koerdisch incident, voor de schuldvraag uitsluitend in elkaars richting wijzen.

Volgens de Koerdische versie raakte de bus, waarin vreedzame activisten op weg waren naar een legale betoging, verstrikt in een verkeersopstopping. De chauffeur, die Antwerpen niet kent, had geen idee dat hij de 'Turkse' Brederodestraat beter kon vermijden. 'De Koerden hebben niets verkeerd gedaan', aldus Derwich Ferho. 'Opkomen voor Öcalan is ons volste recht.'

Maar volgens de Turkse nationalisten houden de Koerden zich van den domme. In hun versie zat de bus vol aanhangers van de PKK, volgens veel landen (niet volgens België) een terroristische organisatie. Ook zouden de buspassagiers ijzeren staven en hockeysticks bij zich hebben gehad, en bewust de confrontatie hebben opgezocht. Enis Çimen: 'Zoals een Turks spreekwoord zegt: als je je hand in een bijenkorf steekt, moet je niet verbaasd zijn als je wordt gestoken.'

Wie de vechtpartij uitlokte, is voorlopig niet te bewijzen. Van online verspreide videobeelden valt niets af te leiden. Een oplossing is evenmin evident. 'Je moet een dialoog tussen de twee partijen opstarten, maar dat zal heel moeilijk zijn', aldus Dirk Rochtus, Turkijekenner en docent Internationale Politiek aan de KU Leuven. 'De wortel van het probleem zit in Turkije. Zolang het daar niet opgelost raakt, zal dat ook hier niet gebeuren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden