Koens: 'Nederlands team onder de indruk van werk reddingsdiensten'

Volkskrant-correspondent Olaf Koens bezoekt voor de derde keer de rampplek van vlucht MH17. Hij is daar nu samen met het team van Nederlandse experts, OVSE-waarnemers en Russische pro-separatisten.

Koens rijdt achter de colonne met Nederlandse forensisch experts. Beeld Olaf Koens

'Het Nederlandse team is voor de eerste keer op de rampplek en zal het terrein gaan inspecteren', zegt Koens. In de colonne op de weg naar de rampplek zag hij vanuit het raam van zijn auto vrachtwagens en bussen met lokale reddingswerkers wegrijden. Volgens Koens is het hoofd van het forensische team 'onder de indruk van het werk van de plaatselijke reddingsdiensten'.

Eerder was hij met het team bij de trein in Torez, 15 kilometer verderop, waarin de lichamen zijn geborgen. 'Ze hebben de trein geïnspecteerd en kregen vrije toegang tot de wagons. Ze constateerden dat de lichamen in redelijk goede staat waren en dat de koeltrein goed functioneerde, dus daar waren ze content mee', vertelt Koens.

Toen Koens vrijdagnacht aankwam op de rampplek trof hij daar een verre van professionele situatie aan. Er waren alleen lokale reddingswerkers aanwezig. Hij sliep in een van hun tenten tussen de wrakstukken en lichamen, die nog overal over het gebied lagen verspreid, slechts gemarkeerd met takjes. Inmiddels zouden er 272 lichamen zijn geborgen. In totaal kwamen 298 inzittenden om het leven.

Grote explosie
Vannacht verbleef Koens in een hotel in Donetsk, waar hij vanmorgen wakker schrok door een grote explosie en het geluid van 'behoorlijk hard mortiervuur'. Er zou gevochten worden in de buurt van het station van Donetsk. 'Ik hoorde dat er gewone burgers om het leven zijn gekomen bij deze gevechten, maar ik heb dit niet nog bevestigd gekregen'. Volgens de rebellen zijn vanochtend tijdens gevechten in Donetsk zeker drie doden gevallen.

Toen Koens incheckte in zijn hotel was het zo goed als leeg, nu zijn er meer dan 150 journalisten. 'Het wemelt hier inmiddels van de internationale pers', vertelt Koens. 'Het ligt nu onder het vergrootglas van de hele wereld, dat merk je. Op de vraag waarom het zo lang duurde voordat de internationale pers het gebied bereikte, memoreert Koens aan de lange en gevaarlijke reis die hij moest ondernemen om hier te komen. Na een lange treinreis van Moskou naar Charkov moest hij nog een gevaarlijke autotocht van acht uur afleggen, langs 'ontelbaar veel checkpoints'.

Koens merkt dat de bewegingsvrijheid in het gebied inmiddels iets lijkt te verbeteren, maar de situatie is nog lang niet onder controle. Zo werd Nieuwsuur-verslaggever Rudy Bouma door rebellen bij het treinstation in Donetsk gedwongen zijn beeldmateriaal te wissen, 'anders schoten ze ons hoofd eraf'. Ook Koens zegt soms agressief benaderd te worden. 'Maar ik ben zonder camera, dat maakt het makkelijker'. Koens: 'Het is lastig, maar als ze mij agressief benaderen probeer ik ze met grapjes in het Russisch te kalmeren. Het is bijna een soort kunst.'

Nederlandse militairen
Afgelopen dagen werd van diverse kanten geopperd om Nederlandse militairen, met steun van Britten en Amerikanen, naar het oosten van Oekraïne sturen om daar het rampgebied af te schermen. 'Dat moet je echt niet willen', zegt Koens.

'Als Nederland het leger hier naartoe stuurt zijn de gevolgen echt niet te overzien. Nederland heeft ongetwijfeld een erg goed leger, maar de Russen ook. Als die op elkaar gaan schieten, is het niet te voorspellen wat er vervolgens gaat gebeuren.' Volgens Koens is dat precies wat sommige Russische hardliners in het Kremlin zouden willen. 'Een proxy-oorlog is hun natte droom', zegt Koens.

Koens begrijpt de emotie. 'Het is onmacht, natuurlijk wil je de boel afzetten en goed onderzoek doen. Maar het vliegtuig is neergekomen op rebellengrond, dus je moet wel zaken met ze doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden