Koenders gaat diplomaten 'zo snel mogelijk' vragen boetes vrijwillig te betalen

Buitenlandse diplomaten die in Nederland de wet overtreden, zullen door het ministerie van Buitenlandse Zaken zo snel mogelijk worden verzocht vrijwillig een boete te betalen. Aanvankelijk beloofde minister Koenders van Buitenlandse Zaken dat er begin 2018 een regeling op poten is gezet, maar dat duurt de Tweede Kamer te lang. Op aandringen van het parlement zegt Koenders nu toe het proces 'zoveel mogelijk te versnellen'.

Een fout geparkeerde diplomatenauto in het centrum van Den Haag. Beeld anp
Een fout geparkeerde diplomatenauto in het centrum van Den Haag.Beeld anp

Het is al jaren een probleem: diplomaten die te hard rijden of hun auto gewoon op de stoep parkeren, konden hun bekeuring ongestraft in de prullenbak gooien omdat zij immuniteit genieten. Terwijl de ergernis hierover groeide, oordeelde een Nederlandse rechter in 2015 dat diplomaten niet eens een boete mogen krijgen. Dat zou in strijd zijn met het Verdrag van Wenen, waarin de onschendbaarheid van diplomaten is vastgelegd.

Aan het verdrag houden we vast, want anders kunnen Nederlandse diplomaten in het buitenland in de problemen komen. Maar de Kamer vindt het onverteerbaar dat mensen die voor ambassades of internationale organisaties werken, niet tot de orde worden geroepen als ze de fout ingaan. De laatste lijst met wanbetalers stamt uit 2014 en toen werd in totaal 50.000 euro aan boetes niet betaald. In 2013 was dat 10.000 euro meer.

Acceptgiro

Eerder dit jaar beloofden Koenders en zijn collega Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) om te kijken of zij overtreders een 'notificatie' kunnen sturen, waarin wordt uitgelegd wat ze fout hebben gedaan en wat de boete zou zijn geweest als ze geen diplomaat waren. Op deze manier hoopt het kabinet diplomaten te prikkelen om vrijwillig over de brug te komen. 'Ze krijgen dan geen brief meer van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), want dat mag niet', zei Koenders woensdag in het debat. 'Maar er komt wel een brief van Buitenlandse Zaken. Mét acceptgiro.'

Deze brieven worden alleen nog niet verstuurd. Omdat diplomaten geen bekeuring meer mogen krijgen, heeft het CJIB ook geen lijstje meer met openstaande boetes. 'Er moet een nieuw IT-systeem worden ontwikkeld waarmee het CJIB kan filteren welke diplomaten de wet hebben overtreden', zei Koenders. 'En we moeten de wet veranderen om het mogelijk te maken deze privacygevoelige informatie met ons te delen. Dat kost tijd.'

Koenders na afloopt van het debat over diplomatieke immuniteit. Beeld anp
Koenders na afloopt van het debat over diplomatieke immuniteit.Beeld anp

Lijst met wanbetalers

Alleen, die brieven worden nog niet verstuurd. Omdat diplomaten geen bekeuring meer krijgen, beschikt het CJIB niet langer over een lijst met openstaande boetes. 'Er moet een nieuw IT-systeem worden ontwikkeld waarmee het CJIB kan filteren welke diplomaten de wet hebben overtreden', zei Koenders. 'En we moeten de wet veranderen om het mogelijk te maken deze privacygevoelige informatie met ons te delen. Dat kost tijd.'

Te veel tijd, oordeelde de Kamer, die erop hamerde het proces te versnellen. En wat gebeurt er als diplomaten niet op de brief reageren? Kamerleden legden Koenders en Van der Steur een lijst met mogelijke maatregelen voor. Zo hoopt VVD-Kamerlid Ten Broeke dat overtreders elk jaar met naam en toenaam worden genoemd. 'De lijst met wanbetalers is bekend', zei hij in het debat. 'Rusland, China en de Verenigde Arabische Emiraten staan bovenaan.'

Verder zou de belastingvrije tankpas van notoire wanbetalers kunnen worden afgepakt: weliswaar kunnen ze dan alsnog de accijns en btw achteraf terugvragen, maar dat vergt de nodige administratieve rompslomp. Ook zou er geld kunnen worden ingehouden voor deze landen en zouden diplomaten aan de grens kunnen worden aangesproken op hun overtredingen. Daarnaast kan bijvoorbeeld het uitnodigingsbeleid onder de loep worden genomen, 'te beginnen met de nieuwjaarsreceptie van de Koning', aldus Ten Broeke.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden