Koenders 'diep teleurgesteld' over blokkade MH17-tribunaal

Met een Russische tegenstem is woensdagavond de oprichting van een MH17-tribunaal verworpen in de VN-Veiligheidsraad. Voor dit speciale tribunaal hadden de daders van de MH17-ramp berecht moeten worden. De vergadering is op dit moment nog bezig. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders laat weten 'diep, diep teleurgesteld' te zijn.

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders tijdens zijn speech voor de VN-Veiligheidsraad. Beeld afp

Zoals verwacht gebruikte Rusland zijn vetorecht en blokkeerde de oprichting van een speciaal VN-tribunaal. Het voorstel werd ingediend door Nederland, België, Australië, Oekraïne en Australië. Elf landen stemden voor, drie onthielden zich van stemming. Dit waren China, Venezuela en Angola.

Na de stemming liet Vitaly Churkin, de VN-ambassadeur van Rusland, weten dat het land absoluut wil dat de daders bestraft worden, maar niet via een tribunaal. Het land trekt bovendien de onafhankelijkheid van het onderzoek in twijfel.

Samantha Power, de VN-ambassadeur van de Verenigde Staten veroordeelde de tegenstem van Rusland. Het is sabotage van het recht, stelt zij. Maar het veto 'kan en zal rechtvaardigheid niet ontkennen', aldus Power. Ook de andere VN-ambassadeurs van de vaste leden van de Veiligheidsraad keurden het veto van Rusland af. Zo liet ambassadeur Mark Lyall Grant van Groot-Brittanië weten teleurgesteld te zijn, hij noemde de tegenstem 'respectloos naar de slachtoffers en een belediging voor de nabestaanden.'

VN-ambassadeur Liu Jieyi onthield zich namens China van stemming. Volgens hem ging het om een ontwerpvoorstel van de resolutie en was het daarom nog te prematuur om te stemmen.

Andere opties

Het MH17-tribunaal is van de baan. Welke opties heeft Nederland nu nog meer om de daders te berechten? Lees hier een analyse (+).
Het veto uit Moskou verzwaart Nederlands taak: gerechtigheid te doen geschieden, dit schrijft Arie Elshout in zijn analyse. (+)

De Russische VN-ambassadeur Vitaly Churkin stemt tegen een MH17-tribunaal. Beeld epa

Nederland

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders, namens Nederland vertegenwoordigd in New York, zei dat een tribunaal de beste en niet-politieke manier zou zijn geweest om de daders eerlijk te berechten. 'Tijdens de herdenking op 17 mei, zag ik opnieuw hoe groot de impact van de ramp was in Nederland', zei hij. 'Ik spreek mijn diepe, diepe teleurstelling uit dat Rusland zijn veto heeft gebruikt om het tribunaal tegen te houden.'

Na de vergadering voegde Koenders daaraan toe: 'Rusland heeft niet over zijn eigen schaduw kunnen springen. Maar wij blijven doorwerken. Het is onze taak om de aandacht te vestigen op de ramp met vlucht MH17. Vervolging zal plaatsvinden.'

Nederlandse politieke partijen reageerden eensgezind teleurgesteld op de blokkade door Rusland. Volgens CDA-Kamerlid Peter Omtzigt was een VN mandaat 'het meest heldere signaal' geweest.

Verschillende partijen hebben het kabinet opgeroepen om maatregelen te nemen. D66'er Sjoerd Sjoerdsma: 'Het torpederen van het VN-tribunaal door Rusland maakt de opdracht voor premier Rutte en minister Koenders niet makkelijker, maar wel duidelijk. Het kabinet moet zich niet laten afbluffen door Rusland, maar nu snel overschakelen op plan B.'

De PVV had bij monde van Raymond van Roon commentaar op premier Mark Rutte en oud-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans en stelde dat zij 'de grote woorden' van een jaar geleden nog niet hebben waargemaakt.

Premier Mark Rutte liet via Facebook weten 'bijzonder teleurgesteld' te zijn. Hij is vastberaden om door te gaan, 'opdat vervolging en berechting van de daders van de vreselijke ramp met de MH-17 plaats zal vinden.'

Lees hieronder zijn gehele statement.

Poetin

Vanmorgen nog telefoneerde Rutte met zijn collega Vladimir Poetin. De Russische leider noemde het oprichten van een tribunaal toen 'onverstandig'. Rutte heeft de Poetin erop gewezen dat hij zich vorig jaar ook aan de resolutie verbond om ruimte te bieden aan de berechting van de verdachten van het neerhalen van het vliegtuig.

Daarnaast zei plaatsvervangend ambassadeur Boris Zhilko vanmorgen in het AD dat als de daders achter de MH17-ramp Russen blijken te zijn, ze niet worden uitgeleverd aan het buitenland. Volgens hem zal een Russische rechtbank ze dan berechten. 'Artikel 61 van onze wet verbiedt dat ze worden uitgeleverd. Dat betekent niet dat wij niet willen dat de schuldigen worden gepakt: de Russische Federatie wil laten zien dat we er niets mee te maken hebben,' zei hij in de krant.

Archiefbeeld van een stemming van de VN-Veiligheidsraad. Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden