Knulligheid als handelsmerk

Na de animatiefilm South Park maakten regisseur Trey Parker en producent Matt Stone de net zo krukkige en even subversieve poppenfilm Team America: World Police....

Door Jan Pieter Ekker

Team America: World Police, een internationale politie-eenheid die vanuit Mount Rushmore uitrukt om over de hele wereld brandjes te blussen, wordt in de gelijknamige film geïntroduceerd tijdens een missie in Parijs - '5850 kilometer ten oosten van Amerika'. Onder de Eiffeltoren loopt een frère Jacques-neuriënd jongetje per ongeluk tegen het evenbeeld van Osama bin Laden op, die een piepende koffer draagt. 'Mon Dieu!', roept moeder verschrikt.

Dan verschijnt boven de Franse hoofdstad - de straten zijn geplaveid met croissants - een helikopter in de kleuren van de Amerikaanse vlag. 'We Protect. We Serve. We Care', staat erop.

'Jullie in die jurken! Gooi dat massavernietigingswapen weg en ga op de grond liggen', waarschuwt de internationale politiemacht. Niet veel later zijn alle 'jurken' dood. De bijkomende schade - de Eiffeltoren, de Arc de Triomphe en het Louvre liggen in puin - kan de pret niet drukken: Team America maakt een vreugdedansje. 'Everything is bon!'

Regisseur Trey Parker en producent Matt Stone zijn de luizen in de pels van Hollywood; twee zandkorreltjes in een geoliede machine. Als iedereen ja zegt, zeggen deze onruststokers nee. En daarna net zo makkelijk weer ja - het duo is nergens op vast te pinnen.

In 1997 maakten ze de subversieve animatiefilm South Park: Bigger, Longer & Uncut, naar hun succesvolle televisieserie. Daarin verklaren de Verenigde Staten de oorlog aan Canada. De reden: een tekenfilm vol schuttingtaal.

South Park: Bigger, Longer & Uncut bevat 399 blasfemische termen (er wordt alleen al 146 keer 'fuck' gezegd), 128 aanstootgevende gebaren en 221 gewelddadige handelingen. Brooke Shields en Winona Ryder moeten het ontgelden, evenals de acterende broers Baldwin. Saddam Hussein duikt op als homoseksuele geilneef, die constant bovenop zijn partner Satan probeert te kruipen.

In het werk van Parker en Stone is de grens tussen moraalridders en racisten non-existent. 'Heeft u nog nooit van gelijke rechten gehoord?', vraagt een zwarte soldaat die als kanonnenvoer wordt ingezet in de strijd tegen de Canadezen. 'Nee', antwoordt de generaal. 'Ik luister niet naar hiphop.'

Op de Oscar-uitreiking - het liedje Blame Canada werd genomineerd - verschenen Parker en Stone niet in smoking. De mannen droegen galajurken - die van Stone was de zuurstokroze jurk die Gwyneth Paltrow een jaar eerder aan had toen ze een Oscar won.

Stone en Parker zijn nu terug met Team America: World Police, een uitzinnige, vrije variatie op de marionettenserie Thunderbirds. Zo krukkig als South Park: Bigger, Longer & Uncut was getekend, zo houterig bewegen de poppen in Team America: World Police. Knulligheid als handelsmerk: de touwtjes blijven voortdurend goed in beeld. In de fraaie decors zijn soepblikken, bankbiljetten en nagelknippers verwerkt. Net als in South Park nemen Parker en Stone de meeste stemmen zelf voor hun rekening, en wordt de actie afgewisseld door kwezelige liedjes.

Team America: World Police verscheen vlak voor de presidentsverkiezingen in de Amerikaanse bioscopen, en werd op voorhand gezien als een vlijmscherpe satire over de politiek van president George W. Bush. Dat is Team America: World Police inderdaad, maar niet alleen. The war on terror, overdreven patriottisme en het gedachtegoed van Bush worden bekritiseerd - maar ook de criticasters van president Bush krijgen de volle laag.

Michael Moore wordt opgevoerd als een hot dogs vretende zelfmoord-terrorist (als hij explodeert vliegen de lappen ham door de lucht), en ook de liberale Hollywoodsterren die stelling namen tegen de oorlog in Irak - verenigd in de Film Actors Guide, kortweg FAG - moeten het ontgelden. Zo is Matt Damon een zwakzinnige die alleen maar 'Matt Damon' kan zeggen (gewoon, omdat de pop dom uit zijn ogen keek toen hij uit de oven kwam, aldus de makers). Tim Robbins verklaart in de film keer op keer dat Team America wordt betaald door multinationals.

Alex Baldwin, die steevast de beste acteur van de wereld wordt genoemd, zegt in talrijke toespraken dat de wereld compassie nodig heeft. Een naïeve, ijdele Sean Penn-pop houdt een bevlogen rede tegen de Amerikaanse buitenland-politiek. 'Vorig jaar was ik in Irak. Voordat Team America er verscheen, was iedereen gelukkig. Er waren bloeiende weiden, de regenboog stond aan de hemel, en in de rivieren stroomde chocolademelk.'

De hele amusementindrustie ligt bij Parker en Stone onder vuur. De succesvolle Broadway-musical Rent wordt gepersifleerd, het clichérijke stramien van de blockbusters van producent Jerry Bruckheimer (Armageddon, Pearl Harbor) wordt belachelijk gemaakt. De Verenigde Naties krijgen op hun falie, wapeninspecteur Hans Blix wordt voor de haaien gegooid door de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong Il.

Zo gaat het maar door - briljante leut wordt afgewisseld door flauwiteiten, bespottelijke beeldspraak door poep-, plas- en kotsgrappen. En dat volgens de huisregel: niets is heilig, helemaal niets.

De portrettering van Kim Jong Il (een machtswellusteling met massavernietigingswapens, die consequent de l verwisselt voor de r) was voor de Noord-Koreaanse ambassade in Praag reden het Ministerie van Buitenlandse Zaken te verzoeken Team America: World Police uit de Tsjechische bioscopen te weren. En Sean Penn schreef een open brief waarin hij Parker en Stone betichtte van onverantwoordelijk gedrag - níet omdat hij in Team America: World Police voor paal was gezet, maar omdat het duo Amerikaanse jongeren had opgeroepen niet te gaan stemmen.

Voor het overige veroorzaakte het hilarische nihilisme van Parker en Stone weinig commotie. De Amerikaanse filmkeuring viel niet over de moordlustige despoot Kim Jong Il, over de ontploffingen en de drijvende lijken in het Panamakanaal, of over de vele beroemdheden die aan stukken worden gescheurd, in brand worden gestoken of anderszins jammerlijk aan hun einde komen.

Om de gevreesde NC-17-keuring (alleen voor 17 jaar en ouder) te ontlopen, moest alleen geknipt worden in een heftige vrijscène. Daarin werken twee onhandig bewegende poppen aan touwtjes alle standjes uit de Kamasutra af. Zonder genitaliën.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden