Knoppenkunde is geen computeronderwijs

De kwestie Peter de Waard

Behalve ergernis over de tijdverspilling, is er onder Nederlandse ouderen ook jaloezie over hoe de nieuwe generatie met snelle vingers tussen twee gerechten door een 'appje downloadt', een spelletje doet of een berichtje met foto stuurt vanaf tablet of mobiele telefoon. Zelf gaan ze voortdurend in de fout omdat hun te dikke vingers het verkeerde knopje raken of het juiste letterteken niet weten te vinden.


De nieuwe generatie - de zogenoemde digitale autochtonen - is veel handiger met moderne elektronica dan de babyboomers - de digitale allochtonen. Helaas is het vooral knoppenwijsheid. Ze hebben een grote passieve kennis van de apparaten, omdat ze ermee zijn opgegroeid. Maar ze hebben vaak geen enkel idee van de algoritmen die schuilgaan achter de programma's die ze gebruiken voor het maken van bizarre plaatjes en andere internet-ongein. Hierdoor is er ook een schreeuwend tekort aan programmeurs en dreigt Nederland de boot te missen.


Vorig jaar waarschuwde de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen al voor 'digitale ongeletterdheid' onder Nederlandse scholieren. Staatssecretaris Sander Dekker besloot daarop de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) hier een rapport over te laten opstellen dat in september uitkomt. Inmiddels verrichten robots medische handelingen, schrijven ze artikelen en printen ze hulpstukken uit. Algoritmen kiezen voor mensen hun huis, baan en relatie.


De exponentiële groei van de digitalisering leidt ertoe dat de overheid steeds verder achter de feiten aanloopt. Het Nederlandse onderwijs verkeert in een Ot- en Sientijdperk. Het vak computerkunde in het Nederlandse voortgezet onderwijs - als dat al op het lesrooster staat - dateert van twintig jaar geleden. Op scholen wordt hoogstens geleerd hoe software kan worden gebruikt, maar niet hoe het wordt gemaakt. Juist dat laatste wordt steeds belangrijker. Niet alleen de bèta's die in Delft de instrumenten leren bouwen, maar alle scholieren zouden moeten leren hoe algoritmen die data sorteren in elkaar steken en worden gebruikt voor het maken van programma's.


Het gaat niet om het beschikbaar stellen van laptops of iPads in de klas zoals op de door Maurice de Hond gepropageerde Steve Jobs-scholen. Die zijn nuttiger voor volwassenen. Scholieren zijn al handig in het opnemen en bewerken van beelden met een smartphone. Alleen weten ze veelal niets van de programma's die daar een nieuwe dimensie aan kunnen geven: de essentie van de digitalisering


Algoritmen zijn veel meer dan spielerei. Bedrijven en geheime diensten doen er hun voordeel mee. De rechtspraak en de wetenschap gebruiken ze. Algoritmen, die bij Google liefkozend panda en hummingbird worden genoemd, zijn de kookrecepten voor alles wat in de toekomst aan toegevoegde waarde wordt gecreëerd.


In Groot-Brittannië wordt het vak programmeren ('computing') vanaf september verplicht: niet alleen op de middelbare scholen maar zelfs in de laagste klassen van de basisschool. Kinderen van vijf jaar moeten voordat zij bij wijze van spreken 2 plus 2 kunnen optellen al leren wat algoritmen zijn en hoe deze worden toegepast op digitale apparaten. Daarnaast moeten zij vanaf hun zevende jaar zelf programma's maken en technologie kunnen gebruiken voor het creëren en bewerken van digitale content. Groot-Brittannië loopt nu voorop, samen met Israël, Denemarken en Australië.


Hoogleraar Han van der Maas van de Universiteit van Amsterdam pleitte vorig jaar al voor de invoering van programmeeronderwijs op de basisscholen, terwijl op gymnasia klassieke talen zouden kunnen worden vervangen door digitale. Elke universiteitsstudent zou moeten kunnen programmeren, waaronder ook het maken van apps, databases en websites valt.


Als daarmee geen haast wordt gemaakt zijn de digitale autochtonen van nu ondanks het snelle vingerwerk de digitale allochtonen van morgen.


Peter de Waard vervangt tot en met 9 augustus de column van Frank van Kalshoven


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.