Knokploegen van Assad heersen in de straten van Damascus

De Syrische betogers staan met hun rug tegen de muur. Het lijkt alsof zij aan de verliezende hand zijn. 'Wij worden hier gewoon afgemaakt!'

Beeld ap

'Rennen jongens, daar komen ze!', roept de leider van enkele honderden activisten als veiligheidsagenten met overweldigende aantallen op ze afstormen, ploertendoders hoog in de lucht geheven. Traangas sist over het centrale plein in de wijk Midan en de jongeren - sommigen met bedekt gezicht, maar voor zover zichtbaar ongewapend - stuiven de steegjes van de wijk in.

Vreedzaam
De knokploegen van de overheid jagen ze na en krijgen een enkeling te pakken. Een arme jongen die even daarvoor nog dapper 'Het volk wil de val van het systeem! Vreedzaam! Vreedzaam!' riep, wordt genadeloos in elkaar geslagen.

Eindelijk zijn ze dan een keer te zien, de Syrische pro-democratiedemonstranten die de overheid zo graag voor de media verborgen wil houden. Maar ze zijn totaal geen partij voor een regime dat vastbesloten is om de opstanden - en in toenemende mate de opstandelingen - met wortel en tak uit te roeien.

In Damascus ziet het, zoals gebruikelijk op vrijdag, zwart van de veiligheidsagenten. Overal in de stad staan groepjes mannen gewapend met stokken en geweren. 'In Syrië hebben we meer veiligheidsdienst dan gewone burgers', merkt een omstander fijntjes op.

Veiligheidstroepen
In andere delen van het land hebben veiligheidstroepen wederom het vuur op betogers geopend. In Homs, de afgelopen weken het toneel van veel verzet en geweld, hebben veiligheidstroepen volgens mensenrechtenactivisten met zwaar kaliber machinegeweren vanaf tanks minstens zestien betogers doodgeschoten. Ook in Lattakia en Hama zijn slachtoffers gevallen - de mensenrechtenorganisatie Insan probeerde rond half acht gisteravond 53 namen van slachtoffers te verifiëren. 'Het is bijna onmogelijk om mensen te bereiken', zegt Wissam, directeur van Insan. 'Op talloze plaatsen zijn elektriciteit, telefoonverkeer en internet afgesloten.'

De internationale kritiek neemt toe en gisteren bevroor ook de EU, in navolging van de Verenigde Staten twee weken geleden, de tegoeden van verschillende sleutelfiguren binnen het regime. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het geweld dat minstens zeshonderd mensen het leven heeft gekost.

Buitenwijk
Ook in Berze, een opstandige buitenwijk van Damascus, is de oproerpolitie een opstand van enkele honderden betogers met traangas te lijf gegaan. Hoestend, zwetend en trillend komt een van de demonstranten de hoek om rennen en krijgt vanuit een portiek een kan water aangereikt.

Hij zit helemaal te schudden, vol adrenaline, op de achtergrond klinkt het kabaal van anti-regeringsleuzen. 'Wij willen ook gewoon leven zoals jullie. De vrijheid om te zeggen wat ik denk. Niet langer die armoede en corruptie. Maar wij worden hier gewoon afgemaakt! Waarom doet niemand iets?'

Gevraagd hoe hij tegenwoordig leeft nu de overheid massaal mensen 's nachts van hun bed ligt, zakt de jonge dertiger miserabel in elkaar. 'Ik ga voortdurend van huis naar huis en blijf niet langer dan twee uur op dezelfde plek. Mijn vrouw en kinderen zijn ook ondergedoken. Ik doe geen oog dicht en ben voortdurend bang dat ze de deur intrappen en mijn gezin meenemen. Maar ik kan nu niet meer terug; het is de dood of de overwinning.'

Volksopstand
Als het zo doorgaat, wordt die overwinning steeds onwaarschijnlijker. De demonstraties hebben zich de afgelopen zeven weken niet ontwikkeld tot een ware volksopstand. Nu het regime opstandige steden met tanks kapotschiet en activisten probeert met massa-arrestaties, martelingen en machinegeweren tot stoppen te dwingen, is moeilijk voor te stellen hoe het tij nog zou kunnen keren. De hopeloosheid van de situatie is ook sommige van de activisten niet ontgaan.

'Mijn hart zegt dat we het gaan redden', zegt een van het handjevol betogers in Berze droevig. 'Maar mijn hoofd weet dat het niet zo is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.