Nieuws

KNMI stelt verwachte zeespiegelstijging Nederland naar boven bij: tot 1,2 meter in 2100

De stijging van de zeespiegel voor de kust van Nederland kan extremer worden dan eerder werd gedacht. Als de uitstoot van broeikasgassen onverminderd blijft toenemen, is een stijging van 1,2 meter in 2100 (ten opzichte van begin deze eeuw) voorstelbaar. Eerder leek het ondenkbaar dat de zeespiegel meer dan 1 meter zou stijgen.

Noordwijk aan Zee. Beeld Joris van Gennip
Noordwijk aan Zee.Beeld Joris van Gennip

Dit staat in het Klimaatsignaal’21, een rapport waarvoor het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) heeft uitgezocht wat het gezaghebbende IPCC-klimaatrapport van deze zomer betekent voor Nederland. In het IPCC-rapport stelden honderden wetenschappers van over de hele wereld vast dat klimaatverandering sneller gaat dan ooit tevoren.

Als de wereld voortgaat op de huidige koers, en langzaam de uitstoot van broeikasgassen weet te matigen, ligt de Nederlandse zeespiegel in 2100 zeer waarschijnlijk tussen de 39 en 94 centimeter hoger. De stijging van de zeespiegel kan ook lager uitpakken: als alles meezit, blijft die beperkt tot 30 centimeter.

null Beeld

Het KNMI besteedt echter de meeste aandacht aan het ingrijpendste scenario, met de hoogste zeespiegelstijging. Het idee is dat de Nederlandse dijken en waterkeringen ook op dat scenario berekend moeten zijn. Vandaar dat ook wordt vermeld dat ‘zelfs een zeespiegelstijging van 2 meter in zicht komt’, wanneer het smelten van de ijskappen op Antarctica plotseling erg snel zou gaan. Wetenschappers zijn daar nu nog onzeker over.

De hogere bovengrens voor zeespiegelstijging voor 2100 kent volgens Sybren Drijfhout, KNMI-expert op dit onderwerp, een aantal oorzaken. ‘Het komt deels door de laatste inzichten over het smelten van Antarctica’, zegt hij. ‘Verder nemen we nu voor het eerst ook de bodemdaling mee.’

De stijging van de zeespiegel zal niet stoppen zolang de uitstoot van broeikasgassen netto boven de nul blijft liggen. In het uiterste geval ligt het zeeniveau bij Nederland maximaal 17 meter hoger in het jaar 2300.

‘Dat is het einde van het Koninkrijk der Nederlanden’, waarschuwt Drijfhout. Er wordt om gelachen, onder de aanwezigen maandag bij de presentatie van het KNMI-rapport, maar Drijfhout is serieus. ‘Ik hoop dat de landen dit gevoel van urgentie hebben als ze in Glasgow bijeenkomen voor de klimaattop.’ Die top begint zondag.

Zomerbuien

Het KNMI kijkt niet alleen naar de zeespiegel, maar ook naar de invloed van klimaatverandering op het weer. De verwachting is dat in Nederland de zwaarste zomerbuien extremer worden, maar dat tegelijkertijd de kans op droge lentes en zomers toeneemt. ‘Ons klimaat schuift steeds meer op richting het klimaat van Zuid-Europa’, aldus het weerinstituut.

De langdurige droge perioden zijn onder meer een indirect gevolg van de opwarming van de Noordpool. Doordat het temperatuurverschil tussen de pool en de tropen afneemt, wordt de straalstroom (een baan met hoge windsnelheden op circa 10 kilometer hoogte) zwakker. Hoe trager de straalstroom, hoe groter de kans dat hetzelfde weerbeeld langer blijft bestaan.

In het Caribisch deel van Nederland zwelt de kracht van orkanen aan, voorziet het KNMI. Van die orkanen kunnen soms ook resten in de Noordzee belanden, met harde wind en regen tot gevolg. Het aantal stormen op de Noordzee zelf neemt niet toe.

‘Dit rapport biedt geen vrolijk, maar wel noodzakelijk leesvoer’, reageert Steven van Weyenberg, demissionair D66-staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. ‘Klimaatverandering gaat sneller dan we dachten, en de impact is groter, ook in Nederland. Daarop moeten we ons zo goed mogelijk voorbereiden: wat betekent dit voor onze dijken en waterkeringen? Tegelijkertijd moeten we bij de komende klimaattop voorkomen dat klimaatverandering verder uit de hand loopt.’

Cruciale top

De top in Glasgow geldt als een laatste kans om de beloften uit het Akkoord van Parijs gestand te doen. In 2015 spraken 195 landen af de opwarming van de aarde hoe dan ook te beperken tot 2 graden, en te streven naar 1,5 graad. Daarvan blijkt voorlopig nog weinig: maandag werd bekend dat de wereld qua uitstoot in 2020 een nieuw record bereikte.

Een recente VN-inventarisatie van de klimaatplannen wees uit dat de wereld voorlopig afstevent op 2,7 graden opwarming in 2100, met alle gevolgen van dien: hittegolven, extreme regenval en droogte, zeespiegelstijging. Zelfs als alle plannen doorgaan, stijgt de uitstoot van broeikasgassen tot 2030 nog met 16 procent. Volgens VN-voorzitter António Guterres zou een daling van 45 procent nodig zijn om de 1,5 graad niet te overschrijden. De aarde is op dit moment al 1,1 graden warmer dan voor de industrialisatie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden