NieuwsDroogte in Nederland

KNMI: Droogste voorjaar ooit gemeten

Nederland beleeft het droogste voorjaar ooit gemeten. Het is droger dan in 2011, tot nu toe de lente met het grootste neerslagtekort. Het past in een trend: het neerslagtekort in de maanden april en mei is de afgelopen vijftig jaar met bijna 50 procent toegenomen.  

Wegens aanhoudende droogte geldt in sommige regio's een sproeiverbod. Er mag geen sproeiwater meer worden gehaald uit sloten, beken en kanalen. Beeld ANP

Dat meldt het KNMI in zijn wekelijkse klimaatbericht. Het neerslagtekort, een maat voor droogte, is het verschil tussen de verdamping en de hoeveelheid neerslag. Aan het eind van deze week zal dit in Nederland gestegen zijn tot recordhoogte: 150 millimeter. De afgelopen halve eeuw liep het neerslagtekort jaarlijks op met gemiddeld bijna 1 procent, ofwel 0,57 millimeter. Dat is vooral een gevolg van de toegenomen verdamping. De hoeveelheid neerslag is in dezelfde periode nauwelijks veranderd.

Dat de verdamping toeneemt, komt door het oplopen van de temperatuur, een toename van het aantal zonuren en een sterkere zonnestraling als gevolg van schonere lucht en verminderde bewolking, zegt Peter Siegmund,
klimaatonderzoeker bij het KNMI. Twee keer zoveel zonnestraling geeft twee keer zoveel verdamping. Per graad temperatuurstijging neemt de verdamping toe met 2 procent (in de zomer) tot 3 procent (in de winter).

Eerder deze week kwam uit onderzoek van het KNMI en de Universiteit Utrecht naar voren dat er regionale verschillen bestaan in de zomerse droogte: die treft het binnenland harder en vaker dan de kustregio’s van Nederland. Aan de kust is de hoeveelheid zomerse neerslag de afgelopen decennia juist gestegen. Die cijfers gaan over een andere periode van het jaar, legt Siegmund uit. Ze gaan over neerslagtekorten in de ‘groeiperiode’ van april tot en met september; de nieuwe droogtecijfers hebben alleen betrekking op de maanden april en mei.

Verschillen

Anders dan in het voorjaar, waarin de hoeveelheid neerslag de afgelopen decennia vrijwel gelijk is gebleven, neemt de gemiddelde hoeveelheid neerslag in heel Nederland in de groeiperiode nog steeds toe. Net als de zomer kent het voorjaar regionale verschillen in neerslagtekorten: de verdamping en zonnestraling, en daarmee het neerslagtekort, nemen in het binnenland sterker toe dan aan de kust.

Beeld de Volkskrant

Nederland heeft twee droge en uitzonderlijk warme zomers achter de rug. Na een nat begin van dit jaar is er sinds maart niet veel regen meer gevallen. De effecten van de droogte zijn het duidelijkst te merken in Oost- en Zuid-Nederland, met name in de landbouw en natuur, meldt de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). Door het grote neerslagtekort zijn de grondwaterstanden daar gemiddeld zeer laag voor de tijd van het jaar. Aanvoer van rivierwater naar deze gebieden is niet mogelijk. Volgens de weersvoorspellingen houdt het droge weer voorlopig aan.

Volgens de LCW is het waterbeheer op orde en heeft de droogte nog geen gevolgen voor de drinkwatervoorziening. ‘Er zijn geen knelpunten in de bronnen (grond- en oppervlaktewater) voor de bereiding van drinkwater’, aldus de LCW. De wateraanvoer door de Rijn en de Maas is minder dan normaal, maar nog voldoende voor de drinkwatervoorziening. De komende weken wordt een daling verwacht van de wateraanvoer via deze rivieren. In een groot deel van Oost- en Zuid-Nederland gelden verboden of beperkingen voor het
onttrekken van oppervlaktewater. 

‘Nog een derde droge zomer, en we rooien het niet meer’
Al voor het derde jaar op rij is het extreem droog. En uit onderzoek van het KNMI blijkt dat dit niet de laatste keer zal zijn. ‘Zie hoe voorzichtig ze in Italië en Griekenland omgaan met water, daar moeten we van leren.’

Vaker droge zomers in het Nederlandse binnenland
Nederland heeft sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw steeds vaker droge zomers. Dat wil zeggen: in het binnenland. In de kustgebieden is dat niet het geval, daar valt juist meer neerslag. Dit blijkt uit onderzoek van het KNMI en de Universiteit Utrecht. De wetenschappers verwachten dat deze trend zich zal voortzetten. Lees meer.

Droogte bedreigt vissen, vlinders en libellen – natuurclubs luiden noodklok
Natuurorganisaties roepen op tot structurele maatregelen tegen de droogte. De huidige ‘droogtecrisis’ doet de organisaties Ravon en de Vlinderstichting het ergste vrezen voor het voortbestaan van onder meer de kamsalamander en de grote modderkruiper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden