Knipoog of verheerlijking van drugsgebruik?

Deze rubriek belicht alledaagse fenomenen met een kunstblik. Vandaag: Blow...

Een beetje poeder op het spiegeltje, met een bankpasje in een mooi lijntje geveegd, en dan* in de cola. Het Amerikaanse bedrijf Blow levert bij wijze van marketingstunt zijn energiedrankjes niet in een blikje, maar in witte poedervorm.

De consument krijgt gratis een klein spiegeltje en een nepcreditcard bij een pakje Blow (straattaal voor cocaïne). In Amerika leidde het product tot grote ophef, omdat het de drugscultuur zou verheerlijken onder jongeren. In talloze talkshows mocht Blow-oprichter Logan Gola komen vertellen dat zijn energydrink bedoeld is als een knipoog naar de drugscultuur van de jaren tachtig; tongue-in-cheeck humor die volgens de ondernemer door volwassenen heus wel wordt begrepen.

Zijn product – dat voornamelijk drijft op het ingrediënt cafeïne – wordt sowieso alleen aan 18- plussers verkocht, aldus Gola. Afgelopen week ontstond echter enige ophef in België en Nederland, omdat Blow ook hier in discotheken opgedoken zou zijn.

Het verheerlijken van drugsgebruik als marketingstrategie werd in Nederland al eens toegepast door nota bene Douwe Egberts, het boegbeeld van Hollandse huiselijkheid. Een televisiespotje toonde in 2004 drie vrouwen in bikini op een tropisch eiland, die met een rietje lijntjes poeder opsnoven van een zilveren dienblaadje. Het spul bleek uiteindelijk de ‘iced cappuccino’ Caffiato, maar de Reclame Code Commissie kon er niet om lachen.

De knipoog naar drugsgebruik werd aanstootgevend bevonden en de campagne verdween van de buis.

Ook de kunst wordt geregeld verweten drugsgebruik te idealiseren. Een bekend voorbeeld is de film Trainspotting, waarin de junk Mark Renton een shot vergelijkt met ‘het beste orgasme dat je ooit hebt gehad, en dan keer honderd’. Ook in muziekteksten wordt niet zelden romantisch gedaan over een snuifje hier en een spuitje daar: Kiss from a rose van Seal, Nederwiet van DoeMaar, Lou Reeds Heroin, I wanna be a hippie van Technohead, tot de drugsballades (narcocorridos) van Mexicaanse achterbuurt-bandjes als Los Tigres del Norte.

Een nog grotere rol in de verheerlijking spelen de artistieke drugsverslaafde types die – soms tegen wil en dank – fungeren als ambassadeur voor de gedachte dat verdovende middelen horen bij het losbandige, vrije leven: Jim Morrisson, Anthony Kiedis van de Peppers, de cultschrijver William S. Burroughs, Herman Brood en meer recent rappers als Snoop Dogg en zangeres Amy Winehouse. Trieste figuren? Misschien, maar wel ongekend populair. Dankzij dit soort sterren hangt er rond drugsgebruik een spannende sfeer van creativiteit, losbandigheid en vrijheid, precies die waarden waar een beetje hippe ondernemer zijn producten graag mee ziet geassocieerd.

Zo bezien was het idee van de energiedrankjesfabrikant dus helemaal niet zo gek. Alle ophef leverde hem bovendien honderd keer meer naamsbekendheid op dan een dure reclamecampagne ooit had kunnen bereiken. In Nederland is het al rumoerig nog voor Blow überhaupt officieel is gelanceerd.

Anneke Stoffelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden