KNAGENDE VRAGEN

PAUL ROSENMÖLLER vroeg dinsdag om een plenair debat over de middelen die worden ingezet in de oorlog tegen het terrorisme....

Op D66 na vonden de Tweede-Kamerfracties het niet nodig om deze week een plenair debat te voeren. Een commissievergadering kon voldoende zijn, meenden de collega's van Christen-Unie tot en met PvdA. Want er waren geen nieuwe ontwikkelingen die een groot debat rechtvaardigden.

Op het eerste gezicht is dat een begrijpelijk standpunt. Er is niet elke dag, of zelfs elke week, aanleiding een plenair debat te voeren over hetzelfde onderwerp. Daar komt nog bij dat het voeren van oorlog het noodzakelijk maakt behoedzaam om te gaan met vertrouwelijke gegevens.

En, nog belangrijker, het voeren van oorlog vereist eensgezindheid. Uiteraard zal de vijand, hoe onzichtbaar die in de oorlog tegen het terrorisme ook is, gebruik maken van twijfel in de gelederen.

De eerste reden om toch een full dress debate te voeren, ligt in het feit dat de regering zelf alle aanleiding heeft gegeven tot misverstanden. Zo is het nog steeds niet duidelijk wat precies het doel en het resultaat van Koks bezoek aan Pakistan is geweest.

De premier, diep in zijn hart een vredesduif, liet in Pakistan nog eens blijken hoezeer Nederland voorop loopt in het verlenen van humanitaire bijstand. Maar had de reis nog een ander doel dan het strelen van ons Florence Nightingale-ego? En hoeveel Afghaanse vluchtelingen denkt Kok naar Nederland te kunnen halen?

Vervolgens was er de kwestie van de clusterbommen. Zijn ze wel of niet gebruikt? Kreeg minister van Defensie De Grave wel of niet de opdracht daarnaar te informeren? En, zo ja, valt er dan wat meer over te zeggen dan dat de regering 'geen aanwijzingen' heeft dat ze gebruikt zijn?

Een derde kwestie is die van de inzet van materieel en militair personeel. Minister De Grave liet doorschemeren dat hij 'vliegtuigen' ter beschikking stelt, maar zonder te weten waar de Amerikanen behoefte aan hebben. Gaat het alleen om ondersteuning op de achtergrond of gaat Nederland, net als in Kosovo, ook een bijdrage aan de daadwerkelijke strijd leveren?

Dan was er nog de kwestie van de bombardementspauze. Premier Kok heeft er zelf terecht op gewezen dat zo'n pauze de Taliban alleen maar in de kaart speelt. Het Talibanregime moet zo snel mogelijk worden opgerold, niet in de laatste plaats om humanitaire redenen.

Maar dat neemt niet weg dat het gerucht gaat dat minister Pronk in de ministerraad voor zo'n pauze zou hebben gepleit. Welke argumenten pro en contra hebben in het debat tussen de verschillende ministers gespeeld?

Tot zover gaat het alleen nog maar over de Afghaanse kant van de zaak. Ik ga gemakshalve voorbij aan de klucht die zondag in Londen plaatsvond, waarbij Kok op het laatste moment bij Tony Blair aanschoof. Wat Rosenmöller is voor premier Kok, is Kok op zijn beurt voor premier Blair: de man die geïnformeerd wil worden, ook als het niet helemaal goed uitkomt.

Ik vraag me overigens wel af of de Europese Unie ooit in staat zal zijn om crisismanagement te bedrijven, wanneer de grote drie niet ongestoord met elkaar kunnen overleggen zonder permanent lastig gevallen te worden door de andere twaalf (of straks achttien) lidstaten. De Amerikanen zien in elk geval Duitsland als de baas van de Europese Unie en Engeland als de baas van de Europese Navo. Dat ook de Fransen in Washington nog meetellen, is voor het Witte Huis al heel wat.

Maar de oorlog tegen het terrorisme wordt ook in Nederland zelf gevoerd. Onmiddellijk na 11 december werd er een kernkabinet gevormd, dat vijf keer per week bijeen kwam om veiligheidsmaatregelen op elkaar af te stemmen. Inmiddels vergaderen de leden van dit kernkabinet, naar verluidt, nog maar één of twee keer per week.

Het zou goed zijn wanneer het kabinet door de Kamer aan de tand gevoeld zou worden over de vorderingen van dit kernkabinet. Ik ben vooral benieuwd naar de Europese component van de zaak. Nederland wordt, bijvoorbeeld door Frankrijk, verweten een vrijplaats te zijn voor terroristische organisaties. In een scherp artikel (De 'andere oorlog') in het PvdA-blad Socialisme & Democratie vraagt Bart Tromp zich af in hoeverre ons lankmoedige asielbeleid buitenlandse criminelen de vrije hand geeft landgenoten af te persen, aanslagen voor te bereiden en oorlogsmisdadigers in Nederland een veilig onderdak te bezorgen.

Paul Rosenmöller heeft recht op het stellen van zijn vragen aan de regering. Het zou hem sieren als hij ook deze laatste kwestie aan de orde zou stellen. Want GroenLinks wekt op het gebied van het vreemdelingenbeleid vaak een wat onnozele indruk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden