Klussende scholier

MIDDELBARE scholieren zijn een stuk rijker geworden van de 24-uurseconomie. Hun inkomen uit bijbaantjes is de afgelopen twee jaar met meer dan 70 procent gestegen, volgens een onderzoek van Interview-NSS....

Het bijklussen van scholieren heeft tal van positieve effecten. Zo moet de gedachte dat jongeren verwend zijn en alles in de schoot geworpen krijgen enigszins worden gerelativeerd. Ze werken er hard voor, blijkt uit de cijfers. Daarmee heeft bijklussen een belangrijke pedagogische waarde.

Bovendien doet de werkende scholier sociale vaardigheden op. Docenten op achterstandsscholen moedigen hun leerlingen vaak aan een baantje te nemen. Albert Heijn of McDonald's brengen vaardigheden bij die in het maatschappelijk verkeer van enorm belang zijn, zoals discipline en presentatie. Anders dan de school hebben zij de doeltreffende sanctie van ontslag achter de hand.

Blijkens het onderzoek van Interview-NSS is deze ontwikkeling bij sommige scholieren echter te ver doorgeschoten. Eén van de onderzoekers sprak zelfs van 'een nieuwe vorm van kinderarbeid'. Er zijn scholieren die om 6 uur 's ochtends bij de supermarkt brood bakken, vervolgens naar school gaan en 's middags terugkomen om vakken te vullen.

Werk is een belangrijke concurrent voor het onderwijs geworden. Van de ondervraagde scholieren komt 13 procent naar eigen zeggen tijd te kort voor school. In werkelijkheid ligt dit percentage waarschijnlijker hoger, omdat jongeren niet willen toegeven dat school onder hun baantje lijdt.

Het is uiteraard onwenselijk dat onderwijsprestaties dalen doordat jongeren de 24-uurseconomie draaiende moeten houden. Daarom zou de Arbeidsinspectie wat scherper moeten toezien op de werktijden van scholieren. Vanzelfsprekend ligt hier in laatste instantie een verantwoordelijkheid voor de ouders.

De bevinding van Interview-NSS dat 40 procent van de leerlingen liever werkt dan op school zit, wijst er echter ook op dat het onderwijs voor veel scholieren te theoretisch is geworden. De maatschappelijke wedloop om diploma's dwingt leerlingen om steeds langer op school te zitten. Bovendien hebben inhoudelijke vernieuwingen ertoe geleid dat ook de lagere schooltypen in het voortgezet onderwijs een relatief theoretisch karakter hebben gekregen.

Het onderzoek laat tenslotte zien hoe materialistisch wij zijn geworden. Maar de zucht naar steeds mooiere spullen is allerminst voorbehouden aan de jeugd. Het blijft een wonderlijk verschijnsel dat veertigers en vijftigers, die zich te buiten gaan aan peperdure inbouwkeukens, lease-auto's en lange weekendjes New York, mismoedig het hoofd schudden over jongeren die een paar nieuwe sportschoenen aanschaffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden