Kluizenares met brieven

'HET is bewonderenswaardig hoe intelligent de auteur met zijn thema weet om te gaan. De opzet herinnert aan De voorlezer, Bernhard Schlinks wereldsucces.' Dit citaat uit de Frankfurter Allgemeine Zeitung prijkt op de achterflap van de mooi uitgegeven roman Het Kaartspel van Adolf Schröder (1938)....

Andrea Kluitmann

Hoofdpersoon Markus krijgt via een uitzendbureau voor studenten de opdracht om bij de oude joodse vrouw Selma Bruhns duizenden brieven op datum te sorteren. Die brieven schreef ze aan haar tweelingzus Almut nadat Selma in 1939 naar Brazilië was gevlucht. Er was maar één visum, dat Selma via een kaartspel won. Almut stierf in Treblinka.

Selma gaat aan schuldgevoelens ten onder en leeft als kluizenares in een huis met tientallen katten. De ramen mogen nooit open, het stinkt dus vreselijk. Ze verwaarloost zichzelf en onderhoudt geen contacten met de buitenwereld. Schrijnend, maar ook schrijnend is dat de auteur er niet in slaagt de lezer te raken; geen van zijn figuren komt tot leven. Bovendien leest het boek bijzonder stroef, met aaneengeregen beschrijvingen van gewone handelingen en veel zinnen als: 'Voordat ze vertrokken heeft Berger een jas aangetrokken die zijn pak en zijn gestalte helemaal verbergt omdat die tot zijn enkels reikt. Tijdens de rit naar de Kurfürstenallee, tijdens welke Berger zweeg, alsof hij al zijn aandacht nodig had om de weg te vinden, en waarbij hij zo langzaam reed dat de auto's achter hem begonnen te toeteren, om vervolgens zo snel te gaan rijden dat hij bij de kruisingen niet op tijd kon afremmen, heeft Markus zich afgevraagd waarom Berger hem heeft meegenomen naar zijn huis, naar zijn kamer, waar zijn pijp in de glazen asbak lag.'

In het Duits loopt dat wat beter, maar erg sprankelend is het origineel ook niet. Dat ligt onder meer aan het onbeheerste heen en weer springen tussen plaats, tijd en ruimte. Het is een techniek die soms voor spanning kan zorgen, maar die hier juist onaangenaam vertragend werkt.

Schröder heeft ook draaiboeken voor de Duitse krimiserie Der Alte geschreven, en ook in Het Kaartspel gaat het uiteindelijk om een moord. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor Kriminalinspektor Berger, die zich vreemd gedraagt omdat zijn dochter net aan kanker is overleden. Erg geloofwaardig is het allemaal niet, en in de hoop op wat beweging verlang je ernaar dat Berger tegen zijn assistent zegt: 'Harry, fahr schon mal den Wagen vor.' Maar dat was een andere serie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden