Klopt dit wel: zijn 26.000 zombiebedrijven virtueel failliet?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: 26 duizend zombiebedrijven virtueel failliet?

null Beeld anp
Beeld anp

Van wie komt de claim?

De zombiebedrijven komen! Nederland heeft 26 duizend virtueel failliete bedrijven, berichtte BNR vrijdag. Ze hebben een negatief eigen vermogen: meer schulden dan bezittingen. De radiozender had Credit Device, dat kredietwaardigheid van bedrijven onderzoekt, opdracht gegeven een lijst te maken van onrendabele bedrijven.

De 26 duizend 'zombiebedrijven' zouden weinig productief zijn en alleen overeind blijven omdat de rente momenteel zo laag is, volgens de radiozender. De 'tikkende tijdbommen' zouden in normale omstandigheden al lang failliet gegaan zijn. Als de rente weer stijgt, zullen de bedrijven bezwijken onder hun schulden.

De bedrijven waar het om gaat zijn besloten en naamloze vennootschapen (bv's en nv's) met ten minste drie man personeel. Het zijn allerlei soorten bedrijven: van landbouwbedrijven tot drukkerijen.

Klopt het?

Op de conclusie dat 26 duizemd bedrijven een negatief eigen vermogen hebben valt weinig af te dingen. Credit Device analyseerde de ruim 650 duizend Nederlandse BV's en NV's die in de afgelopen twee jaar gegevens bij de Kamer van Koophandel deponeerden. 139 duizend daarvan hebben een negatief eigen vermogen. Trek daar te kleine bedrijven en de holdings van grote bedrijven als UPC en VolkerWessels van af en 26 duizend bedrijven blijven over. Zij staan per saldo in de min.

Maar wat zegt dat? Kampt Nederland met 26 duizend zielloze bedrijven, wachtend op de genadeklap van de stijgende rente?

Robbert Geluk van Credit Device nuanceert dat enigszins. 'Het negatief vermogen kan ook verlies uit de opstartfase zijn.' Ook grote bedrijven die zeker zijn van inkomsten in de toekomst, maar momenteel vooral investeren staan op de lijst, zegt hij.

Hoogleraar Finance Jaap Koelewijn van de Nyenrode Business Universiteit had inzage in de cijfers van het onderzoek. Volgens hem kan niet zomaar worden gezegd dat Nederland 26 duizend zombiebedrijven heeft. 'Het is een enorme bak onderzoeksgegevens, maar de statistieken zeggen niet zoveel.'

Dat komt doordat de data te vervuild is, volgens Koelewijn. Hij noemt als voorbeeld beleggersclubs die door afboekingen een negatief vermogen hebben, maar wel een garantie op meer financiële middelen kunnen hebben. Toch staan ze in de lijst. Hetzelfde geldt voor trustkantoren, waarvan Nederland er veel heeft: 'Die kunnen hier verlies lijden, maar gefinancierd worden door een winstgevende partij.'

Wel ziet Koelewijn de potentie van de informatie. 'Ik zou graag een steekproef van de Kamer van Koophandel willen zien bij bijvoorbeeld honderd van deze bedrijven, om te zien wat om voor ondernemingen dit nu werkelijk gaat.

Eindoordeel

26 duizend Nederlandse BV's en NV's hebben meer schulden dan bezittingen, dat klopt. Maar dat betekent niet dat het zombiebedrijven zijn die nog ronddwalen door de lage rentestand. Een deel van de bedrijven loopt zeker risico - ter info: vorig jaar gingen volgens het CBS bijna zesduizend bedrijven failliet - maar in de lijst staan te veel bedrijven die niet voldoen aan het zombieprofiel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden