Nieuws John Bolton

Kloof tussen Trump en veiligheidsadviseur Bolton te groot: ‘havik’ is niet meer welkom in Witte Huis

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn nationale veiligheidsadviseur John Bolton ontslagen. Dat maakte hij dinsdag op Twitter bekend. Trump kon zich niet vinden in de agressieve buitenlandpolitiek van ‘havik’ Bolton.

President Trump en op de achtergrond – toen nog – nationale veiligheidsadviseur John Bolton, op 20 augustus van dit jaar. Beeld Getty Images

Daarmee komt er een einde aan alweer de derde nationale veiligheidsadviseur die onder Trump in Washington diende. ‘Ik heb John Bolton gisteravond laten weten dat zijn diensten niet langer nodig zijn in het Witte Huis’, zo liet Trump weten. ‘Ik was het, samen met velen in de regering, sterk oneens met veel van zijn suggesties’. De president voegde daaraan toe volgende week een nieuwe nationale veiligheidsadviseur te zullen aanstellen.

Het was geen geheim dat er een diepe kloof gaapte tussen Trump en Bolton, die sinds maart 2018 was aangetreden. De beide mannen hebben een fundamenteel andere visie op het buitenlandbeleid. Trump geldt als terughoudend als het aankomt op militaire conflicten en overzeese avonturen. Bolton staat daarentegen bekend als de Republikeinse ‘havik der haviken’, volgens wie militaire macht het beste middel is om diplomatie te bedrijven.

Dat verschil in uitgangspunt leidde het afgelopen jaar tot vele botsingen. Zo was Bolton een groot tegenstander van het terughalen van de Amerikaanse militairen uit Syrië, waartoe Trump vorig jaar besloot. Bolton voerde vervolgens een stille campagne om Trump te overtuigen de militairen alsnog daar te houden, zodat de Iraanse invloed in de regio en de dreiging van IS beteugeld konden worden. Ook was Bolton een fel tegenstander van het terugtrekken uit Afghanistan.

Trump-doctrine

‘Dit ontslag zat er heel erg aan te komen’, zegt de aan Instituut Clingendael verbonden Amerika-deskundige Willem Post. ‘Als er al iets van een Trump-doctrine is, dan is het dat hij niet verstrikt wil raken in langdurige oorlogen. Als een soort vredesvorst wil hij persoonlijke relaties onderhouden met leiders als Poetin en Kim Jong-un. Bolton is juist weer het andere uiterste. Die pleit voor een keiharde buitenlandse lijn.’

Aanvankelijk kon Trump wel lachen om de onderlinge meningsverschillen. ‘Als John het voor het zeggen had, waren we nu in vier oorlogen verwikkeld’, zou hij grappend gezegd hebben. Maar de laatste maanden groeide de spanning tussen de mannen. Zo bekritiseerde Bolton openlijk Trumps beslissing om een luchtaanval op Iran op het laatste moment af te blazen, die was bedoeld als vergelding voor het neerhalen van een Amerikaanse drone.

Hoe bekoeld de relatie was, bleek twee maanden geleden tijdens de historische ontmoeting tussen Trump en Kim Jong-un in de gedemilitariseerde zone van het Koreaanse schiereiland. De Amerikaanse president stak daar de Noord-Koreaanse grens over. Op dat cruciale moment was Bolton er nietsvermoedend op uitgestuurd naar Mongolië. ‘Dan weet je wat voor enorme verwijdering er is’, aldus Post.

Dat Trump Bolton ondanks de verschillende opvattingen toch als nationale veiligheidsadvsieur aannam, heeft volgens Post te maken met de regeringsstijl van de president. ‘Trump wil als zakenman laten zien dat hij meerdere meningen in zijn team kan dulden. Hij wil een soort keizer zijn. Maar als iemand hem te veel gaat irriteren, schopt hij diegene eruit. Ministers en adviseurs zijn in Trumps wereldbeeld veel meer ondergeschikt dan bij zijn voorgangers het geval was.’

Lees hier het profiel dat we van John Bolton maakten bij zijn aantreden: de stokebrand die Trumps ‘America First’-beleid flink op moest voeren. En in de rubriek Het Tweede Gezicht, waarin Olaf Tempelman bekende buitenlanders op de sofa legt, kwam John Bolton als snordragende houwdegen ter sprake

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden