Kloof tussen arm en rijk in Zuid-Europa het grootst

Van de ontwikkelde landen is de ongelijkheid het grootst in het door crisis en bezuinigingen geplaagde Zuid-Europa. In achtereenvolgens Portugal, Italië, Griekenland en Spanje is de kloof tussen (kans)rijk en (kans)arm nog groter dan in de Verenigde Staten.

Protest in de Griekse hoofdstad Athene tegen werkloosheid en bezuinigingen in 2014. Beeld anp

Dat stelt de Amerikaanse bank Morgan Stanley in een nieuw rapport over ongelijkheid. Daarin worden twintig ontwikkelde landen vergeleken, niet alleen op traditionele terreinen als de inkomensverdeling, maar ook op zaken als onvrijwillige kleine baantjes, de loonkloof tussen man en vrouw, het aantal werkloze jongeren dat ook geen opleiding volgt, gezondheidsverschillen en de toegang tot internet.

In de index die de bank aldus heeft samengesteld, scoren de Zuid-Europese landen het slechtst, slechter nog dan het walhalla van ongelijkheid, de VS. Daar zijn de inkomensverschillen het grootst van allemaal, maar op het gebied van banen en toegang tot internet doet het land het redelijk tot goed. Daardoor passeert de VS de vier Zuid-Europese landen, die met de gevolgen van de eurocrisis kampen.

Nederland is zeventiende op deze Morgan Stanley-index en moet wat gelijkheid betreft alleen Finland, Zweden en Noorwegen voor laten gaan. Op Noorwegen na heeft Nederland de beste internettoegang voor iedereen. Bij inkomensgelijkheid is de score ook hoog, bij gelijkheid rond banen en lonen is die redelijk. Bij de gezondheidsverschillen zit Nederland in de middenmoot, met Zweden en Noorwegen.

Groeiende internationale zorgen

Morgan Stanley komt met het rapport vanwege de groeiende internationale zorgen over ongelijkheid. Volgens de Amerikaanse bank is de kloof tussen landen afgenomen, door onder meer de economische opmars van China en India. De ongelijkheid binnen landen neemt echter vaak toe, vooral in ontwikkelde landen. Zo is de inkomensongelijkheid de afgelopen dertig jaar het sterkst gegroeid in Zweden, hoewel het land dus nog steeds goed scoort op de gelijkheidslijstjes.

De groeiende kloof is zorgelijk, stelt Morgan Stanley, omdat hardnekkige ongelijkheid schadelijk is voor de economische groei op de lange termijn. Blijvende ongelijkheid zet een rem op hard werken, het volgen van meer onderwijs en het verbeteren van vaardigheden, omdat het allemaal toch niks uitmaakt.

Aan de andere kant ondermijnt een hardnekkige kloof tussen arm en rijk het vertrouwen in de politiek en de sociale instituties. Dat kan leiden tot - volgens de bank - ongewenste maatregelen als meer regels, protectionisme en een anti-immigratie-aanpak.

Onzekerheid

'De vorige generaties middenklasse konden na de Tweede Wereldoorlog streven naar een hogere levensstandaard, een redelijk groot huis en goed onderwijs voor hun kinderen', schrijven economen van de bank in het rapport. 'Tegenwoordig botst het streven van de middenklasse op een muur van onzekerheid rond banen en pensioenen.'

Beleggers kunnen daardoor te maken krijgen met politieke en sociale onrust. Maar zoals het een bank betaamt, ziet Morgan Stanley ook kansen voor zijn klanten door de groeiende ongelijkheid. Vooral bedrijven met producten voor zowel de bovenkant als de onderkant van de markt kunnen daarvan profiteren. Als voorbeeld noemt de bank het Zwitserse voedingsmiddelenconcern Nestlé, dat zowel luxe als heel betaalbare spullen in het assortiment heeft. Daarnaast doen prijsvechters als Ryanair het goed.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden