Kloof op Aruba tussen volk en overheid dieper dan ooit

'Zijn hier ministers bij?' 'En u bent? O ja. Ik haal jullie allemaal door elkaar.' Op Aruba heeft menig bestuurder soms verbaasd gestaan over de onwetendheid van de zware parlementaire delegatie uit Nederland, die het afgelopen weekeinde one happy island bezocht....

ROB GOLLIN

Van onze verslaggever

ORANJESTAD/WILLEMSTAD

Het bezoek aan de Antillen en Aruba, is in elk geval voor het kabinet-Eman uitgelopen op een deceptie. De hoop was de heren duidelijk te maken dat al die verhalen over witwaspraktijken, drugshandel en corruptie louter berusten op geruchten, kwalijke praatjes van de oppositie en ondeugdelijke artikelen in de Nederlandse en buitenlandse kranten. Het gaat goed met Aruba, verkondigde Eman, de economie floreert, haven en vliegveld worden uitgebreid en er is een fraai sociaal plan in de maak.

De hoop van Eman bleek ijdel. De fractieleiders waren niet onder de indruk. Een reeks gesprekken met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en het justitiële apparaat en het bijwonen van een parlementsvergadering, mondden uit in verklaringen waarin de delegatieleden zich ernstig bezorgd toonden. De Arubaanse regering heeft het Openbaar Ministerie bij onderzoeken op ongehoorde wijze dwars gezeten, economische machten manipuleren de politiek, democratische controle ontbreekt en van een onafhankelijke pers is geen sprake. CDA-leider Heerma stelde vast dat gesprekken, bijgewoond door een vertegenwoordiger van de regering, van toon veranderden als ze onder vier ogen werden gevoerd. 'Daar zat soms mijlenver licht tussen.'

Bolkestein bekende maandag voor vertrek naar Nederland met een 'onrustig gevoel' terug te keren, Wallage en Heerma zeiden dat de zorgen niet minder waren geworden en Wolffensperger was er evenmin gerust op, zij het dat hij niet de indruk wilde wekken dat het hele eiland niet deugt. 'Slechts een kleine groep is verantwoordelijk.' Parlementsvoorzitter M. Christiaans van de Arubaanse Volkspartij zat er sipjes bij. De informatie was kennelijk niet overgekomen. 'Het was de bedoeling de relatie beter en hechter te maken. Ik ben teleurgesteld.'

Tot hun verbazing hebben de fractieleiders, afgezien van de danig in hun wiek geschoten Arubaanse bewindslieden en hun partijgenoten in de Staten, nauwelijks tegengas gekregen. Voor hun komst was hen verzekerd dat ze op het eiland hun borst wel nat konden maken, maar op een openbare forumdiscussie, zaterdag op de universiteit van Aruba, bleken de meeste aanwezigen hun zorgen te delen.

Het zijn signalen die Eman tot nadenken moeten stemmen. De kloof is dieper dan ooit. Eind deze maand reist hij in het gezelschap van enkele ministers naar Den Haag, waar hij met premier Kok en de Antilliaanse minister-president Pourier overlegt over uitvoering van het rapport van oud-minister van Justitie De Ruiter. Die beveelt aan de toppen van politie en justitie te vervangen. De fractieleiders pleiten voor integrale uitvoering. Aruba ziet practische bezwaren. Het wordt na de botsing van het afgelopen weekeinde meteen al de eerste lakmoesproef, die moet aantonen of de averij nog is uit te deuken.

Maar uit de woorden van de Nederlandse kamerleden valt ook op te maken dat het daarbij niet zal kunnen blijven. Garanties voor een onafhankelijk opererend Openbaar Ministerie en een deugdelijk bestuur met een serieuze rol voor de oppositie zijn nodig om Aruba uit het verdachtenbankje te krijgen. Aan een rechtstreeks ingrijpen door het eiland onder de curatele te stellen om de rechtsorde te waarborgen, zijn de Nederlandse politici nog niet toe, verzekerden ze maandag. Dat is voorlopig aan de regering. Maar als stok achter de deur ligt het betreffende artikel in het Koninkrijksstatuut meer voor het grijpen dan ooit.

Aruba moet nog meer in verlegenheid zijn gebracht door de complimenten die de fractieleiders de regering van de Antillen maakten, gisteren tijdens een oponthoud op Curaçao. Er is grote waardering voor de 'lef en durf', waarmee premier Pourier de sanering van de schuldenlast ter hand neemt. Accijnsverhogingen en afslanking van het ambtenarenapparaat hebben een koopkrachtverlies van 7 procent tot gevolg. Nederland zal bij uitvoering van het pakket 75 miljoen gulden voor een sociaal vangnet beschikbaar stellen. Voor het politieke bestel schalde ook de loftrompet. De oppositie wordt tenminste gehoord. 'Een volstrekt normale, op argumenten gebaseerde gedachtenwisselling', oordeelde VVD-leider Bolkestein. Tekenend voor het klimaat vond de delegatie dat de oppositie van de Antillen 'gewoon' een groot deel van de reis langs de eilanden meemaakte. Kom daar op Aruba maar eens om.

Rob Gollin

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden