Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Klokkenluider bij Justitie maandenlang afgeluisterd

Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. Beeld ANP

Goedemiddag,
Minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus was vol lof over een klokkenluider die misstanden aan het licht bracht bij zijn departement (‘Zij verdient respect’); nu blijkt diezelfde klokkenluider als dank maandenlang te zijn afgeluisterd.  

Verder: Marianne Thieme heeft de Tweede Kamer verlaten. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

KWESTIE VAN DE DAG
‘Klokkenluider bij WODC werd maandenlang afgetapt’

Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft een zeldzaam talent om slechte situaties nog iets slechter te maken. Nu blijkt een klokkenluider - die onthulde dat het ministerie probeerde onafhankelijk onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum te beïnvloeden - maandenlang te zijn afgeluisterd. Reden: het ministerie wilde weten wie haar interne klacht naar de media lekte, meldt Nieuwsuur-journalist Bas Haan. 

Niet alleen de klokkenluider, de inmiddels gepensioneerde Marianne van Ooyen, is afgeluisterd via haar privételefoon, ook een nog bij het ministerie werkzame ambtenaar en een voormalige vertrouwenspersoon en integriteitscoördinator zijn afgetapt door de rijksrecherche. Dat gebeurde nadat het ministerie aangifte deed wegens lekken, iets wat aanvankelijk nog voor de Kamer werd achtergehouden, maar later toch weer door Nieuwsuur naar buiten kwam. Kort daarna stapte topambtenaar Ronald Barendse op, omdat hij eigenhandig mensen had verhoord om te achterhalen wie de onwelgevallige informatie had gelekt.

Voor minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus wordt de affaire steeds pijnlijker. Eerder was hij nog zeer lovend over de klokkenluider die volgens hem belangrijke zaken aan de kaak had gesteld. De directeur van het WODC moest opstappen en Grapperhaus kondigde vergaande veranderingen aan nadat meerdere commissies onderzoek deden naar het instituut en de relatie met het ministerie. Daarmee leek de kous af, totdat duidelijk werd dat het ministerie een zoektocht naar het lek op touw had gezet. Inclusief aftappen, zo blijkt nu dus. 

Volgens Nieuwsuur is het lek overigens nog steeds niet gevonden.  Klokkenluider Van Ooyen laat aan NRC Handelsblad weten dat ze zich door het onderzoek van de Rijksrecherche aangetast voelt in haar privacy. ‘Het doet er kennelijk niet toe dat mijn melding terecht was en dat ik gelijk heb gekregen.’ 

VERTREK VAN DE DAG
Thieme neemt afscheid van de Kamer

Vertrekkende Kamerleden putten zich in hun afscheidsbrief gewoonlijk uit in een lofzang op het compromis en de polderpolitiek, zo merkt verslaggever Ariejan Korteweg op. Niets daarvan bij Marianne Thieme, die dinsdagmiddag na dertien jaar opstapte als fractieleider van de Partij voor de Dieren. ‘Agenderen, overtuigen, mobiliseren’, dat is wat ze had willen doen. ‘Niet om macht uit te oefenen, maar om invloed te krijgen.’ Ze had politiek willen bedrijven die zich niet hield ‘aan de bandbreedte van het Centraal Plan Bureau’. Nog steeds strijdbaar: ‘Idealisme is het nieuwe realisme.’

Ze zei zich te hebben verbaasd over de ideologische lenigheid waarmee partijen wisselen van opvatting over studieleenstelsel, referendum of megastallen als ze van coalitie overstappen naar oppositie, of vice versa. Ze deed een dringend beroep op de andere partijen bij de volgende verkiezingen meer vrouwen hoog op de lijst te zetten.

Haar brief eindigde zoals ze al haar bijdragen de afgelopen dertien jaar afsloot: ‘En voorts ben ik van mening dat er een einde moet komen aan de bio-industrie.’

Thieme is het eerste Kamerlid in de geschiedenis van de partij dat de Kamer verlaat. Ze werd bij haar vertrek onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Kamervoorzitter Khadija Arib bracht in herinnering dat andere partijen aanvankelijk met dedain naar de PvdD keken, maar memoreerde ook dat er nooit eerder zoveel over klimaat en dieren was gesproken. Ze noemde Thieme ‘vurig, soms een beetje verbeten’.

OOK IN HET NIEUWS
Verbouwing Binnenhof loopt nu al vertraging op

Niemand is echt verrast door de brief die staatssecretaris Raymond Knops vandaag naar de Tweede Kamer stuurde. Zijn waarschuwing: de verbouwing van het Binnenhof gaat vrijwel zeker vertraging oplopen. De Tweede Kamer zou deze zomer naar het voormalige ministerie van Buitenlandse Zaken verhuizen, maar dat tijdelijke onderkomen is niet op tijd af.   ‘Gebleken is dat het tijdig realiseren van voorzieningen voor ICT en audiovisuele middelen in de tijdelijke huisvesting een grote opgave is',  aldus Knops.

Het heeft bovendien weinig zin om deze zomer al te verhuizen, omdat de verbouwing op het Binnenhof toch nog niet kan beginnen. Reden: de stikstofcrisis. Door de verbouwing zal er te veel stikstof neerslaan in een natuurgebied in de duinen. ‘Zelfs als het schoonste materieel zou worden gebruikt, worden de deposities in Natura 2000-gebieden nog niet voldoende teruggedrongen’, zegt Knops. Het kabinet zoekt nog naar een uitweg. De verwachting nu: de verbouwing wordt minstens een jaar uitgesteld. 

Kamerledem ongerust over Syrië
Niemand in de Tweede Kamer lijkt precies te weten hoe het verder moet nu Donald Trump heeft aangekondigd dat de Amerikaanse troepen zich definitief terugtrekken uit het grensgebied tussen Syrië en Turkije. Europa moet ‘alles op alles’ zetten om een invasie van Turkije te voorkomen, aldus de ‘geschokte parlementariërs’ tegen de NOS. Wat dat precies betekent, moet de komende dagen duidelijk worden. De Kamer vreest dat bij een nieuw militair conflict nieuwe vluchtelingenstromen richting Europa ontstaan, ook kunnen de nu nog door Koerden bewaakte Europese IS-strijders weer op vrije voeten komen.

Het Binnenhof. Beeld Hollandse Hoogte - Robin Utrecht

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden