Kloek besluit als symbool van een onvervulde belofte

AMSTERDAM - Wat heeft VN-resolutie 1325 van 31 oktober 2000 over vrouwen in conflictgebieden opgeleverd, dertien jaar na dato?


Veel en weinig.


Uit de recente evaluatie van '1325' van VN-chef Ban Ki-moon blijkt dat 'oog hebben voor vrouwen in conflictgebieden' onderdeel is geworden van het instrumentarium van de Verenigde Naties. Vrouwen worden betrokken bij vredesonderhandelingen. Meer vrouwen maken deel uit van VN-missies. Er is veel training en expertise.


Maar leidt dit tot minder seksueel geweld en betere vredesakkoorden? Dat is de vraag. Een terloopse zin van Ban Ki-moon: 'Voortdurende schendingen van mensenrechten, waaronder massaverkrachting, moorden en verminking, wijzen erop dat, ondanks het sterkere beleidsraamwerk, bescherming van burgers een serieuze uitdaging blijft.'


Dat bleek al uit het rapport Sexual Violence in Conflict, dat de VN-chef in maart uitbracht. Ellenlang is de opsomming van barbaarsheden. Zomaar een zin: 'Gedwongen huwelijken, verkrachting en seksuele slavernij door gewapende groepen zijn gedocu- menteerd in Mali, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Somalië, Zuid-Soedan en Jemen.' Er wordt zelfs een nieuwe tendens gesignaleerd: verkrachting van mannen.


De kloof tussen goede bedoelingen en weerbarstige realiteit blijkt scherp uit de documentaire Peace Unveiled van de Amerikaanse cineaste Abigail Disney (kleindochter van Walt), die zij onlangs vertoonde bij Cordaid in Amsterdam.


Disney volgde drie Afghaanse vrouwen die in 2010 deelnamen aan de loya jirga, het door president Hamid Karzai belegde vredesberaad met 1.600 Afghanen. Onder druk van de VN en minister Hillary Clinton was 20 procent van de gedelegeerden vrouw.


We zien het ongemak bij de dorpsoudsten die voor het eerst van hun leven met vreemde vrouwen in één ruimte zitten. We zien hoe de vrouwen protesteren als bloeddorstige warlords het hoogste woord voeren op de conferentie.


Het haalt allemaal niets uit. 'Elke belofte aan vrouwen was een leugen', zegt Disney. 'Het enige goede nieuws in de film is deze moedige vrouwen zelf.'


Disney maakte een reeks documentaires over conflictgebieden (Bosnië, Colombia, Liberia), niet vanuit het gebruikelijke 'John Wayne-perspectief', maar vanuit dat van vrouwen. 'Mannen schieten zich naar de onderhandelingstafel. Je hebt vrouwen nodig om te voorkomen dat ze schietend de zaal verlaten.'


De meeste mannen deugen, benadrukt ze. Maar steeds ligt de 'verslaving aan oorlog' op de loer en het zijn altijd mannen aan de top van de structuren die tot conflict leiden: stammen, geld, religie. De internationale gemeenschap laat daartegen te weinig haar tanden zien, zegt Disney. Dat bepaalt de symboolwaarde van 'thirteen twenty five': een niet-vervulde belofte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden