Nieuwsasielprocedure

KLM weigerde mee te werken aan uitzetting Lili en Howick

Luchtvaartmaatschappij KLM heeft vorig jaar geweigerd de Armeense asielkinderen Lili en Howick te vervoeren. Dat blijkt uit een rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid.

De twee Armeense kinderen tijdens de zitting van de Raad van State over hun asielprocedure. Beeld ANP

De terugkeer van de kinderen zou plaatsvinden op 8 september 2018. De avond voor het geplande vertrek ontving de Afdeling Boekingen van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) een bericht van de luchtvaartmaatschappij. Zij zouden ‘de tickets voor de kinderen annuleren en niet meewerken aan het vertrek’, valt te lezen in het rapport Het vertrek van de Armeense kinderen.

Mag een luchtvaartmaatschappij vervoer van uitgezette kinderen weigeren? ‘De piloot, of zoals dat officieel heet, de voorzitter heeft de uiteindelijke leiding over wie wel of niet aan boord meegaat,’ aldus advocaat Sjoerd Thelosen, gespecialiseerd in asielrecht en vreemdelingenrecht. Of zo’n weigering vaak voorkomt weet hij niet, ‘maar het is hun recht en dat mogen zij doen. Het is de Nederlandse overheid die werkt aan de uitzetting, en KLM is daarin een partij waar de overheid van afhankelijk is.’

De keuze om al dan niet mee te werken bij een uitzetting is inderdaad in principe aan piloten, stelt Emile Affolter van Amnesty International. ‘Je ziet bijvoorbeeld ook bij de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa dat sommige piloten niet meewerken aan vluchten. Soms speelt een vervoersplicht een rol, maar dat lijkt in het geval van Lili en Howick niet zo te zijn.’ Er is wel sprake van een zogenaamde terugvoerplicht wanneer de luchtvaartmaatschappij ook de vervoerder was toen de personen in kwestie naar Nederland toekwamen, licht zijn collega Matty Verburg, beleidsmedewerker mensenrechten & migratie bij Amnesty, toe. ‘En daarnaast moet iemand binnen zes maanden nadat hij of zij het land binnen is gekomen, gearresteerd zijn.’

Reputatiemanagement

KLM geeft aan niet in te willen gaan op individuele gevallen, maar meldt in een verklaring wel ‘dat we voor elke uitzetting onze eigen risicoanalyse doen en daar worden meerdere veiligheidsaspecten in gewogen’. Die analyse heeft geleid tot het besluit.

Thelosen vermoedt dat de motivatie voor de beslissing eerder principieel dan pragmatisch van aard is: ‘Een praktische reden kan zijn dat iemand zich heel erg verzet en dat dat voor andere passagiers vervelend is. Daarvan is in deze situatie geen sprake, omdat de kinderen nooit in het vliegtuig hebben gezeten.’ 

Affolter denkt dat KLM vooral gedreven werd door angst voor negatieve publiciteit. Activisten veroorzaken soms commotie door passagiers op te roepen om te protesteren tijdens een vlucht waarop een uitzetting plaatsvindt. Zo spoorde de groep We Are Here begin dit jaar passagiers aan om letterlijk op te staan tegen de uitzetting van de uit Soedan afkomstige Ezzedine Mehimmid.

Amnesty roept zelf niet op tot dergelijke ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’, vertelt Affolter, maar heeft wel zorgen over uitzettingen waarbij mensen geboeid en met zware begeleiding van de Koninklijke Marechaussee vervoerd worden, en de rol die luchtvaartmaatschappijen spelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden